Kayokyoku - Nhịp đập trái tim của một thời Showa đầy hoài niệm

Trước khi những giai điệu ngọt ngào và sôi động của dòng nhạc J-Pop hiện đại “oanh tạc” các bảng xếp hạng trên trường âm nhạc quốc tế, Nhật Bản thời Showa cũng có riêng cho mình một thể loại nhạc Pop thống trị toàn bộ nền âm nhạc lúc bấy giờ. 

Kayokyoku là gì?   

Kayokyoku (歌謡曲) có thể hiểu đơn giản là dòng nhạc phổ biến dành cho đại chúng, hay còn được gọi là nhạc Pop Nhật Bản vào thập niên 1950 của thời Showa. Khác với những dòng nhạc mang màu sắc rất đặc trưng như rock, jazz hay nhạc Enka, Kayokyoku là một vùng giao thoa rộng lớn giữa âm nhạc Nhật Bản và nhạc Pop phương Tây. 

Những ca khúc Kayokyoku thường mang chủ đề về tình yêu, tuổi trẻ, sự chia ly, hoài niệm về một hồi ức đã qua hay những rung cảm trong đời sống thường nhật. Cùng với đó, giai điệu của những ca khúc này rất “bắt tai”, dễ ghi nhớ và dễ hát theo. Vì vậy mà những giai điệu của Kayokyoku trở thành nơi gửi gắm tâm trạng, tình cảm và ghi lại những ký ức sống của cả thời đại Showa. 

Bình minh của nhạc Pop Nhật Bản 

Quay ngược về thời Minh Trị, khi đó Nhật Bản bắt đầu mở cửa tiếp nhận văn hóa phương Tây, kéo theo âm nhạc, nhạc cụ và phong cách sáng tác cũng dần mang âm hưởng nước ngoài. Đó cũng là lúc những ca khúc Nhật Bản mang màu sắc phương Tây dần trở nên phổ biến. Chúng được gọi là ryukoka (流行歌) - thuật ngữ chung dùng để chỉ bất kỳ ca khúc nào đang thịnh hành. 

Sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc, Nhật Bản bước vào giai đoạn phục hồi kinh tế, những ca khúc dành cho đại chúng bắt đầu xoay quanh đề tài về con người, xã hội và cuộc sống thời hậu chiến. Những ca khúc này mang âm hưởng trữ tình, lấy cảm hứng từ nhạc Jazz phương Tây hay nhạc Hawaii và được gọi là “Mood Kayo”. 

Đến những năm 1950, cùng với sự phát triển của đĩa nhạc và chuyển đổi công nghệ âm thanh từ mono (đơn âm) sang stereo (đa âm), những giai điệu Pop bắt đầu bùng nổ trên thị trường âm nhạc Nhật Bản. Khi ấy, đài phát thanh NHK bắt đầu gọi thể loại nhạc này là Kayokyoku.

Thập niên 70-80: Thời đại vàng son của Kayokyoku

Theo sau đó là giai đoạn phát triển của truyền hình, Kayokyoku lại càng phủ sóng rộng rãi trên các chương trình truyền hình cùng với những ngôi sao đình đám đương thời. Đó cũng là lúc Kayokyoku bước vào một thời kỳ vàng son. Không còn giới hạn trong những giai điệu trữ tình quen thuộc, những ca khúc dành cho đại chúng này tiếp tục mở rộng biên độ của mình. 

Pop, funk, rock, folk, vẻ lấp lánh của Idol Kayokyoku (nhạc pop thần tượng, gọi tắt là Idol Kayo) và cả âm hưởng tinh tế, hiện đại của phong trào New Music, tất cả cùng hiện diện dưới một chiếc ô đa âm đa sắc mang tên Kayokyoku.  

Bước sang thập niên 1970-1980, khi Nhật Bản bước vào giai đoạn phát triển kinh tế thần tốc, bầu không khí sôi động và bóng bẩy nơi thành phố bắt đầu xuất hiện trong các ca khúc pop cuối thời Showa. Chúng được gọi là City Pop - dòng nhạc pop mang đậm chất “đô thị” ra đời sau phong trào New Music. 

Xem thêm: City Pop - Sự hồi sinh của dòng nhạc thời kỳ bong bóng kinh tế 

Một Nhật Bản nơi thành phố lấp lánh ánh đèn neon, những chiếc xe hơi trên xa lộ dài bất tận, những chiều hè ven biển và cảm thức của những con người đô thị, đó là những chất liệu thường thấy trong các ca khúc City Pop đầy mê hoặc thời kỳ này. Thứ âm nhạc này vẫn mang giai điệu “bắt tai”, dễ nhớ, dễ ngân nga của Kayokyoku, nhưng đã khoác lên mình vẻ hiện đại đầy sôi động của một Nhật Bản thời thịnh vượng.   

Những nghệ sĩ biểu tượng của dòng nhạc Kayokyoku 

Hibari Misora

Được mệnh danh là nữ hoàng nhạc Pop Nhật Bản thời Showa, Hibari Misora nổi tiếng bởi giọng hát mạnh mẽ, đầy nội lực và dễ dàng truyền tải xúc cảm đến người nghe. Bà cũng sở hữu gia tài âm nhạc đồ sộ với khoảng 1.500 bản thu âm và hơn 500 ca khúc sáng tác, đa dạng thể loại như pop, blues, jazz và enka. Ca khúc nổi tiếng nhất của Hibari Misora là Kawa no Nagare no you ni và Kanashiki Kuchibue.