Koicha và Usucha: Hai “thế giới trà” trong một nghi lễ trà Nhật Bản

Ngày nay, khi nhắc đến matcha trong các nghi lễ trà Nhật Bản, người ta thường nghĩ ngay đến một chén trà xanh phủ một lớp bọt mịn màu ngọc bích. Thế nhưng, loại trà ấy chỉ mới là loại trà loãng được dùng cho những buổi lễ trà thông thường, gọi là Usucha. Còn trong các buổi lễ trà trang trọng kéo dài hàng giờ liền, cả chủ nhà lẫn khách đều dành sự chú tâm cho những chén trà đặc Koicha - được xem là tinh hoa của nghệ thuật pha trà Nhật Bản. 

Koicha - tinh hoa của nghệ thuật pha trà Cha no Yu

Koicha (濃茶 - Nùng Trà) có nghĩa là “trà đặc”, còn được gọi một cách trang trọng là “Okoi”. Thức trà này đặc trưng bởi kết cấu vừa đặc vừa quyện, sền sệt tựa như kem sữa, mang hương vị đậm đà cùng vị ngọt tự nhiên đọng lại ở hậu vị khi thưởng thức. 

Để pha Koicha, các trà sư sử dụng một chiếc chổi trà chasen dày và cứng, có số lượng nan ít để khuấy bột matcha trong chén trà. Lượng bột matcha dùng để pha Koicha ít nhất cũng phải nhiều gấp đôi so với khi pha trà loãng Usucha, đồng thời giảm lượng nước xuống để trà được đậm đặc. 

Người pha sẽ không đánh bông trà để tạo bọt mịn mà sẽ dùng chổi chasen khuấy đều để bột trà hòa quyện với nước nóng sao cho thật đặc, mịn, mượt. Vì lượng bột trà khá nhiều và nhiệt độ của nước nóng sẽ giảm xuống nhanh chóng khi tiếp xúc với bột trà, nên trà Koicha mất khá nhiều thời gian để khuấy tan hoàn toàn, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và kỹ năng của người trà sư. 

 

 

 

 

 

View this post on Instagram

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A post shared by ZENLAB (@zenlab_japan)

Đặc biệt, không phải loại matcha nào cũng được sử dụng để pha trà Koicha. Bột trà phải được thu hoạch từ những búp trà và lá non từ những cây trên 30 tuổi, có chất lượng cao nhất, được che nắng kỹ càng để giữ lại vị ngọt tự nhiên và giảm bớt vị đắng. Những lá trà này sẽ trải qua một quy trình sản xuất công phu để làm ra được loại bột trà matcha thượng phẩm, vì vậy mà thường có giá thành rất cao. 

Tâm điểm của một buổi nghi lễ trà truyền thống  

Trong một buổi nghi lễ trà truyền thống có tính chất trang trọng được gọi là chaji (茶事 - Trà Sự), từ lúc chủ trà teishu (亭主) - người chủ trì buổi tiệc trà tiếp đón khách, nhóm than trong lò cho đến tiệc thết đãi kaiseki, bánh ngọt wagashi, mọi hoạt động đều để chuẩn bị cho khoảnh khắc thưởng thức chén trà đặc Koicha - tâm điểm của toàn bộ buổi thưởng trà đó. 

Sau bữa ăn, khi những vị khách tạm rời khỏi trà thất và nghỉ ngơi trong khu vườn, teishu bắt đầu bài trí lại không gian thưởng trà và bày biện các dụng cụ pha trà một cách trang trọng.