Bốn mùa tại Nhật có nguy cơ biến mất?

Việc mùa hè trở nên dài hơn, mùa đông ngắn hơn trong những năm gần đây đã khiến mọi người lo lắng rằng một ngày nào đó nước Nhật sẽ không còn đủ bốn mùa rõ rệt.

Tuy nhiên, trong năm 2025, từ niki (二季, hai mùa) đã lọt vào top 10 từ ngữ thịnh hành nhất ở Nhật Bản, cùng với việc gần 87% người Nhật được hỏi trả lời rằng họ đang lo ngại về tình trạng này, cho thấy đây là một thực tế.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Mie và Đại học Niigata đã phân tích dữ liệu của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản trong 42 năm qua để nghiên cứu xu hướng thời tiết dài hạn.

Kết quả cho thấy, thời điểm bắt đầu mùa hè đã dịch chuyển sớm hơn khoảng 12,6 ngày, trong khi thời điểm kết thúc mùa hè lại chậm hơn khoảng 8,8 ngày so với các ghi nhận trước đây. Có thể thấy mùa hè đang "cướp" gần ba tuần của mùa xuân và mùa thu.

Trong một cuộc phỏng vấn tiếp theo, một trong những nhà nghiên cứu cấp cao, Giáo sư Tachibana, cho rằng Nhật Bản có thể chuyển từ shiki sang niki, khi mùa hè tiếp tục kéo dài khiến thời tiết gói gọn lại chỉ còn một mùa dài nóng bức và một mùa ngắn mát mẻ.

Sự thay đổi như vậy ảnh hưởng thế nào đến nước Nhật?

“Mùa nào thức nấy” có lẽ đúng đối với ẩm thực Nhật với hương vị tương ngon của từng món ăn theo mùa khiến thực khách lưu luyến.

Bên cạnh đó, sự nhạy cảm với các mùa từ lâu đã là một đặc điểm nổi bật của văn hóa Nhật Bản, giúp định hình mọi thứ, từ thơ ca cổ điển, đến âm nhạc đại chúng… Bạn có thể thấy điều đó rõ ràng trong thơ haiku. Các nhà thơ sử dụng từ ngữ chỉ mùa (quý ngữ - kigo) để gợi lên thời điểm trong năm và những hình ảnh đi kèm với nó.

Ngay cả những thứ mà du khách có thể không nhận thấy ngay lập tức cũng thay đổi theo mùa. Bao bì thực phẩm thay đổi bảng màu trong suốt cả năm, trong khi các cửa hàng tiện lợi và chuỗi cà phê luân phiên bán các hương vị theo mùa phiên bản giới hạn. Xu hướng thời trang cũng mang tính mùa vụ cao, với các thương hiệu thời trang nhanh liên tục điều chỉnh theo sự thay đổi nhiệt độ.