Yuki-tsuri - Nghệ thuật “treo tuyết” bảo vệ cây cối vào mùa đông

Khi mùa đông bắt đầu gõ cửa miền Bắc Nhật Bản, những sợi dây thừng sẽ vươn lên từ các nhánh cây, chụm vào nhau và tỏa ra như một chiếc ô phủ tuyết khổng lồ. Cảnh tượng này được gọi là yuki-tsuri - nghệ thuật “treo tuyết” truyền thống của người Nhật. Không chỉ giúp bảo vệ cây xanh trước sức nặng của băng tuyết khắc nghiệt, yuki-tsuri còn trở thành một cảnh sắc đặc trưng, báo hiệu mùa đông đã đến nơi xứ tuyết miền Bắc Nhật Bản. 

Yuki-tsuri là gì?

Yuki-tsuri (雪吊り) là kỹ thuật dùng dây thừng buộc vào các cành cây, treo lên một cột trụ và căng tỏa ra như chiếc ô, nhằm giúp cây không bị gãy dưới sức nặng của tuyết. 

Kỹ thuật này đã được thực hành từ thời Edo (1603-1868), đặc biệt phổ biến tại các vườn Nhật truyền thống. Lý do là bởi nhiều cây trong vườn Nhật có tuổi đời rất cao, cành dễ gãy, lại được trồng và cắt tỉa sao cho thẩm mỹ nên thường ít vững chắc. Chính vì thế, chúng trở nên mong manh khi tuyết rơi phủ dày và nặng. 

Thêm vào đó, khu vực miền Bắc Nhật Bản như vùng Hokuriku và Tohoku nằm trong số những vùng tuyết rơi nhiều nhất thế giới. Tuyết nơi đây không chỉ dày mà còn ẩm và nặng, dễ làm gãy cành và nhánh cây. Vì vậy mà từ xa xưa, người dân nơi đây đã phát triển kỹ thuật yuki-tsuri để bảo vệ cây cối trong mùa đông khắc nghiệt. 

Các kỹ thuật yuki-tsuri tiêu biểu

Ringo-zuri (りんご吊り - kỹ thuật treo táo)

Đây là kỹ thuật yuki-tsuri tiêu biểu và phổ biến nhất. Người thợ sẽ dựng một cột trụ gần thân cây, sau đó căng dây thừng từ đỉnh cột tỏa ra theo hình nan quạt để treo từng cành. Kỹ thuật này bắt nguồn từ những người nông dân trồng táo ở miền Bắc Nhật Bản, để giúp cho cành cây không bị gãy dưới sức nặng của những quả táo. Vì vậy, họ đã dùng dây buộc và gia cố cành, gọi là “ringo-zuri”. Đây cũng là tiền thân của kỹ thuật treo cành vào mùa đông yukitsuri ngày nay. 

Miki-zuri (みき吊り - treo từ thân cây)

Với những cây cao, thay vì dựng cột trụ, dây thừng sẽ được căng trực tiếp từ thân cây để nâng đỡ các cành. Phương pháp này thường áp dụng cho cây có thân lớn và khỏe, tận dụng chính cấu trúc của cây để phân tán trọng lượng của tuyết.

Shibori (しぼり - bó cành)

Shibori là kỹ thuật gom nhiều cành lại và buộc chặt bằng dây. Cách làm này giúp hạn chế diện tích bề mặt hứng tuyết, phù hợp với những cây có nhiều cành mảnh hoặc tán rộng mà không cần phải treo riêng từng cành.

Quá trình “treo tuyết” kéo dài cả ngày

Quá trình thực hiện yuki-tsuri khá phức tạp, có thể kéo dài suốt cả ngày. Bởi vì không phải chỉ cần buộc sao cho chắc là được, yuki-tsuri còn được xem là một nghệ thuật nơi tính thẩm mỹ luôn được đặt lên hàng đầu. 

Đầu tiên, mọi người sẽ cùng nhau dọn dẹp lá khô, rác và cành rụng xung quanh cây. Sau đó, giàn chống sẽ được dựng lên, với một cột tre dài được đặt ở trung tâm và những sợi dây thừng dài được buộc từ đỉnh và kéo xuống. Dây đã chuẩn bị phải có độ dài đạt tiêu chuẩn, rồi được thắt vòng khoảng 10 lần để gia cố cứng cáp hơn.