Người Edo chăm sóc răng miệng thế nào?

Người ta cho rằng, người Nhật đã có thói quen chăm sóc răng miệng từ rất sớm. Đặc biệt là vào thời Edo, việc “chải chuốt” hàm răng còn trở thành biểu tượng của "Iki" - phong cách sống tinh tế, thanh lịch, trang nhã chốn kinh kỳ.  

Thời Edo, càng giàu càng dễ sâu răng

Dù thói quen vệ sinh răng miệng đã xuất hiện từ sớm, nhưng đây chủ yếu vẫn là thói quen của tầng lớp quý tộc - những người thường xuyên tiếp xúc với Phật giáo và y học. Phải đến thời Edo, việc chăm sóc răng miệng mới trở nên phổ biến trong đời sống dân thường, đặc biệt là người dân ở thành thị. 

Nguyên nhân chủ yếu là vào thời ấy, đường được du nhập từ phương Tây bắt đầu xuất hiện nhiều trong các món bánh kẹo, và người Edo rất mê những món đồ ngọt này. Vì vậy mà số người Edo mắc bệnh sâu răng và nha chu tăng lên đáng kể, trung bình một người có từ 4-5 chiếc răng sâu. Có giai thoại cho rằng, tướng quân Tokugawa Iemochi thời đó nổi tiếng là người mê đồ ngọt nên bị sâu gần hết hàm răng.  

Người Edo lại nổi tiếng chú trọng vào khí chất “Iki” - nét tinh tế, trang nhã của người dân thị thành nên càng không thể để bệnh sâu răng làm cho hơi thở có mùi được. Do đó, người ta bắt đầu lưu truyền những phương pháp vệ sinh răng miệng để phòng ngừa bệnh sâu răng. Một quyển sách y học thời đó hướng dẫn cách trị hôi miệng bằng cách nghiền bạch chỉ thành bột rồi uống với nước sau bữa ăn. Có sách lại khuyên nên gõ nhẹ vào răng 36 lần mỗi ngày để răng chắc khỏe hơn, không bị sâu và ít mắc bệnh. Cùng với đó, các vật dụng dùng để vệ sinh răng miệng như bàn chải đánh răng hay bột đánh răng cũng ra đời. 

Dụng cụ chải răng của người Edo trông ra sao?

Vào thời Edo, dụng cụ đánh răng phổ biến là một thanh gỗ dài nhỏ gọi là Fusayoji, được làm từ cành cây liễu. Một đầu của thanh gỗ được đập tơi như một chiếc chổi nhỏ để chải răng, đầu còn lại được chuốt nhọn như một chiếc tăm xỉa răng. Chiếc bàn chải Fusayoji này tiện dụng đến mức chúng nhanh chóng có mặt khắp nơi. Chỉ riêng thành Edo đã có khoảng 250 cửa hàng bán chúng, trong đó có cửa tiệm Sakuraya được thành lập từ năm 1704 và vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay. 

Không chỉ riêng bàn chải, người Edo còn biết kết hợp các loại thảo mộc và dược liệu để điều chế ra loại kem đánh răng dạng bột được gọi là Hamigakiko (歯磨き粉). Tương truyền, vào năm 1643, một thương nhân tên Chojiya Kizaemon là người đầu tiên làm ra bột đánh răng bằng cách trộn một loại hạt đất sét mịn gọi là Boshu-zuna với bột đinh hương và quế. 

Sau này, nhiều cửa hàng làm bột đánh răng cũng kết hợp thêm nhiều dược liệu khác như muối, bột vỏ sò, bột gỗ đàn hương hay bột than, giúp làm trắng răng và khử mùi hôi miệng. Đến cuối thời Edo, người ta đã chế ra hơn 100 loại bột đánh răng, từ loại bình dân chỉ khoảng 8-10 mon (khoảng 200 yên ngày nay) cho đến loại cao cấp sử dụng xạ hương có giá 130 mon (gần 3.000 yên).