Khi các bậc phụ huynh xứ Nhật thay con đi xem mắt
Lo lắng khi con cái không chịu hẹn hò và kết hôn, nhiều phụ huynh đã phải “vào cuộc” để tìm con dâu, con rể. Không phải là đằng trai và đằng gái trực tiếp gặp mặt nhau để tìm hiểu nữa, mà thay vào đó là cha mẹ của họ.
Theo điều tra dân số năm 2020 của Nhật Bản, 51,8% nam giới và 38,5% nữ giới từ 30-34 tuổi vẫn chưa kết hôn. Trong số đó, không phải ai cũng muốn lập gia đình.
Vì thế hệ trẻ lười yêu, ngại kết hôn, việc chủ động tìm kiếm bạn đời (婚活 - konkatsu) trở nên khá khó khăn. Người lớn tuổi thì lo lắng liệu con cái sẽ xoay xở ra sao khi cha mẹ không còn bên cạnh, hoặc công việc kinh doanh gia đình sẽ như thế nào nếu không có ai tiếp quản.
Các công ty Nhật Bản đã nắm bắt thực trạng này và đưa ra dịch vụ mai mối đặc biệt, không phải đằng trai và đằng gái trực tiếp gặp mặt nhau, mà là cha mẹ của họ. Nó được gọi là "代理婚活 - dairi konkatsu", tức là "mai mối đại diện".
Dịch vụ mai mối dành cho phụ huynh
Một người mẹ có con trai ngoài 30 tuổi chia sẻ với Nippon rằng, từ năm 2022, bà đã tham dự ba sự kiện mai mối với các bậc phụ huynh khác. Sự kiện đầu tiên được tổ chức tại một khách sạn ở trung tâm Tokyo, với phí tham gia là 16.000 yên (hơn 2,6 triệu đồng).
Ban đầu bà nộp đơn đăng ký gồm thông tin chi tiết về người con trai 36 tuổi của mình như chiều cao, khu vực sinh sống, nghề nghiệp, trình độ học vấn và sở thích, cùng những gì được xem là điểm mạnh. Một tuần trước khi diễn ra sự kiện, thông tin về con cái của những người tham gia sẽ được chia sẻ để mọi người cân nhắc trước những ứng viên tiềm năng.
Trong ngày diễn ra sự kiện, có khoảng 100 phụ huynh đeo huy hiệu ghi số thứ tự con cái họ trong danh sách chung, mang theo hồ sơ chi tiết về hoàn cảnh gia đình, công việc của con. Sau đó, họ sẽ trò chuyện với cha mẹ của ứng viên mà mình đã "chấm". Bên đằng trai thường được đặt câu hỏi về nghề nghiệp, mức thu nhập, công việc có ổn định, dễ thăng tiến không; còn bên nhà gái thường là các câu hỏi về sức khỏe sinh sản, ngoại hình, độ tuổi.
Vì sao dịch vụ này ra đời?
Chắc hẳn nhiều người sẽ nghĩ cha mẹ không nên can thiệp và tốt hơn hết là nên để con cái tự quyết định hạnh phúc của đời mình.
Hiện nay có nhiều cách để người độc thân Nhật Bản tìm kiếm bạn đời, chẳng hạn như qua ứng dụng hẹn hò, công ty môi giới hôn nhân, nhờ bạn bè giới thiệu... Tuy nhiên thực tế việc tìm được đối tượng hẹn hò lại không đơn giản như vậy.
Chẳng hạn, ứng dụng hẹn hò dù đơn giản, tiện lợi nhưng cũng có nhiều hạn chế như phải trả phí định kỳ, phải đối phó với những kẻ săn mồi tình dục, hoặc thậm chí bị vướng vào các vụ lừa đảo tình cảm.
Do đó dù cho dễ sử dụng, ngày càng nhiều người độc thân e ngại rủi ro và tìm đến các công ty môi giới hôn nhân. Các công ty này yêu cầu người tham gia nộp giấy tờ như bằng tốt nghiệp, yêu cầu chứng minh thu nhập và tình trạng độc thân, do đó có độ tin cậy cao về danh tính.
Tuy nhiên những công ty này cũng tồn tại nhược điểm. Một bà mẹ chia sẻ với Nippon rằng con trai bà đã đăng ký dịch vụ của một công ty môi giới hôn nhân lớn trong một năm rưỡi, từ khi anh 34 tuổi.
Về lý thuyết, anh sẽ được quyền tìm kiếm đối tượng phù hợp trên ứng dụng chuyên dụng và trả phí 11.000 yên (khoảng gần 1,8 triệu đồng) cho mỗi cuộc hẹn, cộng thêm tiền ăn uống. Sau đó nếu cả hai đồng ý, họ có thể bắt đầu hẹn hò thử; ở giai đoạn này có thể hẹn hò với nhiều hơn một người. Nếu cặp đôi muốn tiến đến giai đoạn tiếp theo, họ sẽ bước vào mối quan hệ nghiêm túc và tiến tới hôn nhân.
Nhưng thực tế, người đàn ông này đã phải trả phí lên tới khoảng 1,5 triệu yên (245 triệu đồng), bao gồm phí thành viên, phí hàng tháng và chi phí hẹn hò, mà vẫn không thể tìm thấy một người phù hợp.
Ngoài ra, nhiều công ty mai mối quảng cáo về tỷ lệ khách hàng "kết hôn" cao, mà định nghĩa về “kết hôn” (成婚 - seikon) các công ty này sử dụng rất dễ gây hiểu nhầm.
Một số công ty định nghĩa mối quan hệ kéo dài ba tháng kể từ lần gặp đầu tiên là đủ để gọi là “seikon”, số khác lại cho rằng chỉ cần một lần hẹn hò. Điều này khác hẳn với cách hiểu phổ biến về seikon, vốn gắn liền với việc đăng ký kết hôn và lễ cưới.
Một cuộc khảo sát gần đây của Viện Nghiên cứu Hôn nhân cho thấy chỉ có 2,4% những người kết hôn vào năm 2023 sử dụng dịch vụ môi giới hôn nhân - con số quá ít ỏi nếu so với số lượng tham gia vào dịch vụ mai mối.
Vì mất nhiều chi phí, sợ bị lừa và áp lực phải dành phần lớn thời gian cho công việc nên nhiều người trẻ đã mất hy vọng vào công cuộc tìm kiếm bạn đời. Và các bậc phụ huynh - vốn dư dả thời gian và kinh nghiệm, đã vào cuộc để cứu vãn tình hình “ế ẩm” của con cái.
Chính quyền địa phương tiếp sức
Những năm gần đây, ngày càng có nhiều địa phương ở Nhật tham gia vào hoạt động mai mối cho cư dân. Chính quyền trung ương Nhật Bản đã bắt đầu tài trợ cho các hoạt động này từ năm 2013, coi đây là một giải pháp cho vấn đề suy giảm dân số. Ngân sách ban đầu là 3 tỷ yên đã tăng hơn gấp ba lần, lên 9,3 tỷ yên vào năm 2025.
Các địa phương trợ cấp chi phí cho các công ty môi giới hôn nhân dành cho cư dân độc thân, cũng như cho ra đời hệ thống mai mối riêng. Chẳng hạn, chính quyền Tokyo hiện đang áp dụng kết hợp cả ứng dụng hẹn hò và dịch vụ tư vấn từ công ty mai mối. Cư dân có thể đăng ký dịch vụ trong hai năm với chi phí 11.000 yên (gần 1,8 triệu đồng) - một mức phí rất thấp nhờ được trợ cấp.
Tuy nhiên, tính đến tháng 11/2025, chỉ có 1,57% trong số 30.000 người đăng ký tiến đến giai đoạn hẹn hò nghiêm túc và 0,4% đi đến kết hôn. Tỷ lệ thành công rất thấp đang làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả của sáng kiến này như một giải pháp để tăng số lượng trẻ em sinh ra.
kilala.vn
Đăng nhập tài khoản để bình luận