Catnomics: Giải mã "nền kinh tế mèo" trị giá hàng tỷ đô tại Nhật
Với sức hút “meo meo” đầy đáng yêu, những “hoàng thượng” xứ hoa anh đào nghiễm nhiên trở thành một mắt xích quan trọng trong nền kinh tế Nhật Bản. Được gọi là Catnomics hay Nekonomics, giá trị của “nền kinh tế mèo” ấy giờ đây ước tính lên đến 3.000 tỷ yên chỉ trong năm 2026.
Từ văn hóa đến đời sống, mèo hiện diện ở khắp mọi nơi
Ở Nhật Bản, những “hoàng thượng bốn chân” này từ lâu đã trở thành một trong những biểu tượng văn hóa đại chúng, có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống và nền kinh tế nước này. Bạn hầu như có thể bắt gặp bóng dáng của mèo ở bất kỳ nơi nào trên đất nước Nhật Bản: từ trên đường phố cho đến những trang bìa sách, bảng hiệu cửa hàng và những món quà lưu niệm tinh xảo. Thậm chí nơi đây còn có hẳn một ngày lễ riêng biệt để thể hiện niềm yêu mến đối với loài động vật này.
Còn tại khu phố cổ Yanaka Ginza, nơi được mệnh danh là “thị trấn mèo” giữa lòng Tokyo, hình ảnh của mèo gần như phủ kín mọi góc phố. Trên những con hẻm yên tĩnh nằm xen giữa các ngôi chùa cổ, những chú mèo xuất hiện ở khắp nơi, thong thả đi dạo giữa các mái nhà và cửa tiệm.
Và trên các con phố mua sắm, những bảng hiệu hình mèo, đồ ngọt hình mèo, móc khóa mèo may mắn hay các con dấu hanko cá nhân hóa theo chủ đề mèo xuất hiện khắp nơi. Khách du lịch quốc tế đổ về đây để săn tìm những món quà lưu niệm hình mèo như bưu thiếp, đũa, bát đĩa và cả tượng mèo may mắn, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho các cửa tiệm.
Mèo cũng nắm giữ một vị trí đặc biệt trong văn học Nhật Bản, được giới văn chương gọi là “nền văn học mèo”. Từ hơn một thế kỷ trước, thế giới đã say lòng với tác phẩm Tôi là con mèo của nhà văn Natsume Soseki, và sau này là đến những “tiểu thuyết mèo” của các nhà văn nổi tiếng như Haruki Murakami, Hiro Arikawa hay Takashi Hiraide.
“Nền kinh tế mèo” trị giá tỷ đô
Theo giáo sư danh dự Katsuhiro Miyamoto của Đại học Kansai, những chú mèo có thể đóng góp gần 3.000 tỷ yên cho kinh tế Nhật Bản trong năm 2026, tương đương khoảng 18,8 tỷ đô la Mỹ. Con số này gần ngang với tác động kinh tế mà Triển lãm thế giới Expo Osaka 2025 mang lại.
Khoản doanh thu khổng lồ ấy đến từ đủ mọi lĩnh vực: quán cà phê mèo, sách ảnh, đồ lưu niệm, thức ăn thú cưng, dịch vụ chăm sóc mèo, du lịch đến những thị trấn mèo hay các sản phẩm ăn theo văn hóa yêu mèo trong đời sống thường ngày.
Theo khảo sát của Hiệp hội Thức ăn thú cưng Nhật Bản, nước này hiện có khoảng 8,8 triệu chú mèo được nuôi làm thú cưng trong gia đình, nhiều hơn đáng kể so với số lượng 6,8 triệu thú cưng là chó. Trung bình, một hộ gia đình nuôi mèo tại Nhật chi khoảng 1,8 triệu yên trong suốt vòng đời của thú cưng. Vậy nên không khó để hiểu vì sao mèo lại trở thành “mỏ vàng” của nền kinh tế tại quốc gia này.
Vì sao người Nhật lại yêu mến mèo đến vậy?
Tình yêu của người Nhật dành cho những chú mèo đã kéo dài hàng thế kỷ. Người ta tin rằng mèo được đưa đến Nhật Bản lần đầu tiên vào thời Nara (710-794), theo chân các sứ đoàn Phật giáo từ Trung Hoa trở về.
Trong văn hóa dân gian Nhật Bản, mèo là những sinh vật bí ẩn nhưng hiền lành, có lòng trắc ẩn và mang lại nhiều may mắn. Theo truyền thuyết tại chùa Gotokuji ở Tokyo, đã từng có một vị lãnh chúa khi đang trú mưa dưới gốc cây trong chùa thì trông thấy một con mèo vẫy gọi. Khi ông đi về phía con mèo thì một tia sét bất ngờ đánh trúng cái cây mà ông vừa đứng khi nãy. Từ đó, người ta bắt đầu đặt tượng mèo vẫy tay - được gọi là Maneki Neko - ở khắp nơi như một biểu tượng thu hút may mắn và tài lộc.
Bên cạnh đó, với nhiều người Nhật, mèo mang một tư thái điềm tĩnh và rất gần với tinh thần Thiền (Zen). “Tụi mèo không sống cho khoảnh khắc hiện tại, mà sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc,” nhà văn Stephen Mansfield nhận xét. “Chúng không mắc kẹt trong quá khứ hay tương lai như con người, vì vậy mà tâm trí của chúng đỡ nặng nhọc và rối rắm hơn con người nhiều”.
Có lẽ cũng vì vậy mà những chú mèo được cho là có thể mang lại sự bình yên và thanh thản cho tâm hồn con người, giữa nhịp sống căng thẳng và áp lực tại Nhật Bản.
Xem thêm: Người Nhật "u mê" mèo thế nào?
kilala.vn
Nguồn: The Guardian
Đăng nhập tài khoản để bình luận