Shoubumeshi: Những món “ăn để lấy hên" trước kỳ thi của sĩ tử Nhật Bản
Trước những kỳ thi quan trọng như thi chứng chỉ, tuyển sinh đại học hay thi công chức, các sĩ tử Nhật Bản thường thưởng thức một bữa “Shoubumeshi”, với những món ăn mang ý nghĩa tiếp thêm may mắn và sự tự tin trước ngày "ra trận".
Shoubumeshi là gì?
Shoubumeshi được ghép từ “勝負 - shoubu” có nghĩa là "trận quyết đấu, thắng bại", còn " 飯 - meshi" nghĩa là "bữa ăn", ghép lại có thể hiểu là bữa ăn đặc biệt dành cho “trận chiến quan trọng”. Tương truyền rằng, Shoubumeshi có nguồn gốc từ những bữa ăn may mắn trước khi ra trận của các lãnh chúa thời xưa.
Ngày nay, các món ăn Shoubumeshi không chỉ phải giàu dinh dưỡng để tiếp thêm năng lượng cho sĩ tử mà còn phải mang ý nghĩa tốt lành, thường đồng âm với những từ mang nghĩa chiến thắng hay may mắn. Cùng Kilala điểm qua một số món ăn may mắn thường xuất hiện trên bàn ăn của sĩ tử Nhật Bản trước kỳ thi nhé!
Tonkatsu
Nhắc đến Shoubumeshi, món đầu tiên mà hầu như người Nhật nào cũng nghĩ tới chính là Tonkatsu. Nguyên nhân là vì chữ “katsu” trong tên món ăn đồng âm với động từ “勝つ - katsu”, nghĩa là "chiến thắng" trong tiếng Nhật.
Vì vậy, trước kỳ thi, nhiều gia đình sẽ chuẩn bị một phần tonkatsu nóng hổi, giàu năng lượng để con mình có đủ sức “chiến thắng” kỳ thi sắp tới. Các món ăn khác có món thịt heo chiên này như cơm Katsudon, cơm cà ri Katsu, hay Katsu sandwich cũng rất được các sĩ tử Nhật yêu thích.
Cơm nắm Omusubi/Onigiri
Nếu như món Tonkatsu giàu năng lượng thường được ăn vào trước ngày thi, thì cơm nắm Omusubi (còn gọi là Onigiri) là món Shoubumeshi được sĩ tử Nhật ưu tiên chọn lựa cho bữa sáng ngày đi thi.
Động từ "結ぶ - musubu" trong Omusubi (お結び) mang ý nghĩa "kết nối", "đơm kết", "gặt hái thành quả". Vì vậy, món cơm nắm này được xem là lời cầu chúc cho mọi nỗ lực sẽ đơm hoa kết trái, đồng thời gặp được những duyên lành trên con đường phía trước.
Để thêm phần may mắn, người ta thường kết hợp cơm nắm với những loại nguyên liệu mang ý nghĩa tốt lành như cá ngừ vằn katsuo (đồng âm với 勝つ - katsu) mang ý nghĩa chiến thắng, rong biển kombu (gần giống với kobu trong 喜ぶ - yorokobu), mang ý nghĩa hân hoan, vui mừng.
Bát mì "tiếp sức" Chikara Udon
Một món Shoubumeshi khác thường xuất hiện trong thực đơn của sĩ tử Nhật là Chikara Udon (力うどん). Đây là món mì udon nóng được ăn kèm kirimochi - những miếng bánh mochi vuông nướng vàng. Bản thân chữ "力 - chikara" trong tiếng Nhật có nghĩa là "sức mạnh", vì vậy Chikara Udon được xem là "món mì tiếp thêm sức mạnh" trước kỳ thi.
Ngoài ra, bánh mochi còn là lễ vật dâng lên thần linh trong văn hóa Nhật Bản. Vì vậy, nhiều người tin rằng việc ăn Chikara Udon trước ngày thi sẽ được các vị thần linh phù hộ cho gặp nhiều may mắn.
Gà rán kiểu tempura Toriten
Trong tiếng Nhật, "鶏 - tori" nghĩa là gà, đồng âm với động từ "取り - tori" (giành lấy), còn "ten" là rút gọn của "天ぷら - tempura", đồng âm với "点 - ten" nghĩa là điểm số, ghép lại mang ý nghĩa là “giành được điểm”. Đó cũng là lời chúc trước kỳ thi mà nhiều bậc phụ huynh gửi gắm cho con qua món ăn này.
Cá tráp biển Tai
Đây là loài cá may mắn thường xuất hiện trong những mâm cỗ vào dịp lễ quan trọng ở Nhật vì tên gọi đồng âm với từ "めでたい - medetai", mang ý nghĩa điềm lành, đáng chúc mừng. Chính vì vậy, các món ăn gắn liền với loài cá này như Taimeshi - cơm cá Tai hấp hoặc Taiyaki - món bánh nướng hình cá Tai nhân đậu đỏ cũng được xem là lời chúc các sĩ tử sớm đón nhận tin vui đỗ đạt.

Bên cạnh những món trên, còn rất nhiều những món ăn Shoubumeshi mang ý nghĩa may mắn rất được các sĩ tử Nhật Bản yêu thích như:
- Xúc xích Wiener: do phát âm gần giống với “winner”, mang ý nghĩa là “người chiến thắng”.
- Natto: những sợi nhớt kéo dài khi khuấy đậu natto gợi nhớ đến cụm từ “粘り勝ち - nebarigachi”, nghĩa là “chiến thắng nhờ sự kiên trì, bền bỉ, không bỏ cuộc”.
- Đậu bắp (okura): vì mặt cắt ngang của quả đậu bắp có hình ngũ giác (五角 - gokaku), phát âm gần giống với từ "合格 - goukaku", nghĩa là "đỗ đạt".
- Củ sen (renkon): trong văn hóa Nhật Bản, những lỗ trên củ sen tượng trưng cho khả năng "nhìn thấy con đường phía trước", hàm ý tương lai rộng mở.
Tặng gì cho sĩ tử Nhật để chúc may mắn?
Bên cạnh những bữa ăn Shoubumeshi, người Nhật còn tặng những món bánh kẹo mang ý nghĩa may mắn để động viên sĩ tử. Nhiều thương hiệu bánh kẹo thậm chí còn tung ra bao bì phiên bản giới hạn dành riêng cho những kỳ thi tuyển sinh quan trọng để gửi gắm lời chúc thi cử thành công.
Socola KitKat - “Nhất định chiến thắng”
Đây có lẽ là món bánh kẹo nổi tiếng nhất mỗi mùa thi ở Nhật Bản. Trong tiếng Nhật, chữ KitKat được đọc là “Kitto Katto”, gần giống với cụm từ "kitto katsu" (きっと勝つ), nghĩa là "nhất định sẽ chiến thắng".
Dần dần, những thanh KitKat đã trở thành một trong những biểu tượng may mắn trong văn hóa Nhật Bản. Đây là món quà nhỏ gửi gắm lời chúc, lời động viên dành cho những sĩ tử sắp bước vào kỳ thi hay dành cho những ai sắp thực hiện một kế hoạch, dự án công việc quan trọng.
Bánh quy Koala’s March - "Không trượt"
Bánh quy Koala’s March cũng là món quà quen thuộc trong mùa thi. Theo quan niệm ở Nhật, gấu Koala dù ngủ trên cây cũng không bao giờ bị rơi xuống. Vì vậy, hình ảnh này được xem là lời chúc sĩ tử “không bao giờ trượt”.
Bánh que Pocky - “Tin vui”
Bánh Pocky trong tiếng Nhật là ポッキー, khi đọc ngược lại là キッポー (kippou), đồng âm với "吉報" , nghĩa là “tin vui”, “tin mừng”. Hãng bánh kẹo Glico cũng từng ra mắt bánh Pocky phiên bản giới hạn mang tên Kippo Pocky lật ngược trên vỏ bánh như một lời chúc may mắn cho sĩ tử Nhật trước mùa thi.
Kẹo gum Xylitol - “Chắc chắn vượt qua”
Kẹo gum Xylitol trong tiếng Nhật được gọi là "キシリトール - kishiri tooru", đọc gần giống với câu "Kicchiri tooru" (きっちり通る), nghĩa là "chắc chắn sẽ vượt qua".
Toppo - "Đột phá vượt trở ngại"
Món bánh que nhân kem Toppo của hãng Lotte có tên gọi gần giống với từ “toppa - 突破” trong tiếng Nhật, mang ý nghĩa là "đột phá", "vượt qua", hàm ý chúc các sĩ tử đột phá hết sức mình và vượt qua kỳ thi thành công.
kilala.vn
Đăng nhập tài khoản để bình luận