“Sữa nhưng không phải là sữa?”: Cách phân biệt các loại sữa ở Nhật

Khi bước vào một quầy sữa ở các siêu thị tại Nhật, bạn có thể bối rối khi thấy hàng chục hộp trông rõ ràng là sữa, vị cũng là sữa nhưng trên hộp lại ghi không phải sữa. Thực chất, tất cả đều có thành phần sữa nhưng lại được phân thành 3 nhóm sản phẩm riêng biệt theo quy định của Nhật Bản: Gyu-nyu (牛乳), Kako-nyu (加工乳) và Nyu-inryo (乳飲料)

Gyu-nyu (牛乳): Chỉ sữa bò nguyên chất mới được gọi là "sữa"

Theo Quy định về tiêu chuẩn thành phần đối với sữa và các sản phẩm từ sữa (được viết tắt là Nyuto Shorei - 乳等省令) của Chính phủ Nhật Bản, định nghĩa về “sữa” (牛乳 - gyu-nyu) chỉ dành riêng cho các sản phẩm có thành phần là 100% sữa bò tươi (生乳 - sei-nyu), được vắt trực tiếp từ bò và chỉ trải qua quá trình xử lý nhiệt để đảm bảo an toàn thực phẩm. 

Ngoài ra, những loại sữa tươi như sữa ít béo (low-fat), sữa tách béo (non-fat) hay sữa thanh trùng (trong tiếng Nhật gọi là 特別牛乳 - tokubetsu gyu-nyu) vẫn được định nghĩa là “sữa”. Nguyên nhân là vì chúng chỉ thay đổi tỷ lệ chất béo hoặc thành phần tự nhiên của sữa, nhưng vẫn theo nguyên tắc “bỏ bớt” chứ không bổ sung thêm. 

Điều này đồng nghĩa nếu nhà sản xuất bổ sung đường, hương liệu, chất tạo ngọt, vitamin hay bất kỳ thành phần nguyên liệu nào khác thì sản phẩm đó sẽ không được gọi là “sữa”. 

Do đó mà không ít người Việt lần đầu đến Nhật khá bất ngờ vì không tìm được “sữa tươi có đường” ở các siêu thị. Còn người Nhật lần đầu đến Việt Nam lại ngạc nhiên vì sao “sữa tươi” ở đây lại có vị ngọt. 

Dù vậy, không phải Nhật Bản chỉ có bán sữa tươi không đường, mà tùy vào công thức sản xuất và thành phần được thêm vào mà sản phẩm sẽ được xếp vào nhóm Kako-nyu (加工乳) hoặc phổ biến hơn là Nyu-inryo (乳飲料). 

Kako-nyu (加工乳): Sữa được điều chỉnh bằng các thành phần từ sữa

Kako-nyu (加工乳), hay sữa chế biến, có thành phần chính vẫn là sữa bò tươi, nhưng được bổ sung thêm các nguyên liệu có nguồn gốc từ sữa như kem sữa, bơ hoặc sữa bột tách béo để thay đổi độ béo, hương vị hay giá trị dinh dưỡng. 

Đôi lúc, bạn sẽ bắt gặp nhiều sản phẩm sữa ít béo (低脂肪牛乳 - teishibo gyu-nyu) nhưng trên bao bì lại xếp vào nhóm Kako-nyu. Nguyên nhân là vì thành phần của loại sữa đó không phải là sữa tươi loại bỏ bớt chất béo mà thay vào đó là sữa tươi được pha với lại sữa bột tách béo. Giống như loại dưới đây: 

Vì chỉ được phép bổ sung các thành phần từ sữa nên Kako-nyu vẫn có hương vị giống với sữa tươi. Nhiều sản phẩm có ghi Tokuno (特濃 - nghĩa là “đậm đặc”) dùng để chỉ các loại sữa đậm vị béo tại các siêu thị Nhật. Loại này cũng thuộc nhóm Kakonyu.