Đi hái rau rừng Sansai ở Nhật - cẩn thận hái nhầm cây có độc
Mùa xuân đến cũng là lúc người Nhật bắt đầu đi hái Sansai - những loại rau dại mang hương vị tươi mới của núi rừng sau một mùa đông dài lạnh giá. Thế nhưng, Nhật Bản cũng thường xuyên ghi nhận các ca ngộ độc nghiêm trọng vì nhầm lẫn giữa rau dại ăn được và các loại cây có độc mang hình dáng tương tự.
Kết quả điều tra xác định nguyên nhân là do chất độc aconitine có trong cây ô đầu - một loại cây có chất độc cực mạnh. Đáng chú ý, trước đó chỉ một tuần, một người đàn ông ở tỉnh Aomori cũng rơi vào tình trạng nguy kịch vì lý do tương tự.
Theo cơ quan y tế, cây ô đầu thường mọc ở vùng rừng núi râm mát, có hình dạng khá giống với loại rau dại Nirinso. Đặc biệt là vào mùa xuân, khi Nirinso chưa ra hoa, ngay cả những người dày dặn kinh nghiệm cũng dễ nhầm lẫn hai loại cây này.
Cây ô đầu trong tiếng Nhật gọi là Torikabuto, có độc tính rất mạnh, chỉ cần vài lá cũng có thể gây tử vong. Khi xưa, người Ainu ở Hokkaido thường sử dụng loại cây này làm chất độc tẩm vào đầu mũi tên để săn gấu nâu và các loài động vật lớn.
Theo bác sĩ Takahashi Masayuki từ Viện Y tế Công cộng Hokkaido, cách phân biệt hai loại cây này rõ ràng nhất là chỉ hái những cây Nirinso đã nở hoa trắng vì cây ô đầu thường chỉ nở hoa màu tím vào mùa thu. Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh rằng hai loài này có thể mọc cạnh nhau, vì vậy nếu bên cạnh cây Nirinso hoa trắng có một cây không có hoa, đó có thể là cây ô đầu.
Bên cạnh đó, một loại loại rau dại khác thường dễ bị nhầm lẫn là cây Gyoja Ninniku (còn gọi là cây tỏi gấu hoặc hành Siberian) - loại rau rừng thơm nồng mùi tỏi, thường xuất hiện trong các món ăn đặc sản vùng Hokkaido.
Loài này thường bị nhầm với cây hoa nghệ tây mùa thu (autumn crocus), hay còn gọi là Inusafuran trong tiếng Nhật. Giống nghệ tây này thường được trồng làm cảnh trong vườn, có hình dáng lá giống hệt như rau dại Gyoja Ninniku. Nhưng giống này có độc tính cực cao, là nguyên nhân gây ra 13/17 ca tử vong do ngộ độc thực vật tại Nhật trong 10 năm qua.
Đáng lo ngại hơn, có trường hợp cây nghệ tây độc mọc lẫn cùng với cây Gyoja Ninniku trong vườn nhà khiến người dân vô tình sử dụng mà không hay biết. Điểm phân biệt giữa hai loại cây này là Gyoja Ninniku có thân dưới màu tím, khi vò lá thì có mùi nồng như tỏi. Dù vậy thì sau khi chế biến cùng các món đậm gia vị, mùi hương này có thể biến mất, rất khó để phân biệt với cây có độc.
Theo thống kê của Bộ Y tế Nhật Bản, từ năm 2016 đến 2025 đã ghi nhận 218 vụ ngộ độc vì nhầm lẫn rau dại với các loại cây có độc khác, trong đó có 17 trường hợp tử vong.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, ngay cả những người có nhiều năm kinh nghiệm hái rau rừng cũng không nên chủ quan, vì đôi khi chỉ một vài chiếc lá cũng có thể dẫn đến hậu quả chết người.
Bác sĩ Takahashi đưa ra khuyến cáo rằng: không hái hoặc ăn bất kỳ loại cây nào nếu chưa xác định chắc chắn giống loài, đồng thời cần kiểm tra kỹ nguồn gốc khi nhận được các loại rau từ người khác hoặc khi mua qua các kênh bán hàng không được kiểm định và có nhãn mác đàng hoàng.
Một số loại rau rừng đặc sản khác như nụ Fukinoto cũng có thể bị nhầm với cây độc Hashiridokoro, cây rau dại Urui với cây độc Baikeisou...
Vì vậy, trước khi đi hái Sansai mùa xuân, bạn hãy tìm hiểu về các loại rau dại và các đặc điểm phân biệt chúng với những loại cây độc có hình dáng tương tự nhé! Bạn có thể tham khảo trên trang web của khoa Dược Đại học Toho hoặc trang thông tin của Văn phòng Quan hệ công chúng Chính phủ Nhật Bản.
kilala.vn
Nguồn: Mainichi Shimbun
Đăng nhập tài khoản để bình luận