B-kyu Gurume: Những món ăn địa phương bình dị của ẩm thực Nhật Bản

“Con đường ngắn nhất đi đến trái tim là dạ dày”, món ăn ngon nhất có thể không đến từ những nguyên liệu xa xỉ, đắt tiền mà chính bởi hương vị quen thuộc đã gắn bó với ký ức thân thương của mỗi người. Và với người Nhật cũng vậy, dù những món ăn cao cấp của ẩm thực Kaiseki có thể làm người ta lóa mắt trầm trồ, nhưng thế giới của ẩm thực bình dân lại đầy ắp cảm giác thân thuộc. Những món ăn giản dị, giá rẻ, gắn liền với đời sống hằng ngày của người dân này được gọi là B-kyu Gurume, hay “ẩm thực hạng B”.  

B-kyu Gurume là gì?

Dù được gọi là “ẩm thực hạng B” - B-kyu Gurume (B級グルメ), nhưng không đồng nghĩa chúng là những món ăn kém chất lượng. Khái niệm này dùng để chỉ những món ăn phổ biến với số đông, sử dụng những nguyên liệu không quá cầu kỳ, dễ làm và có thể mang ra phục vụ trong tích tắc. Hầu hết các món B-kyu gurume đều có thể nấu tại nhà, do đó mà các món ăn giản dị “nhà làm” này chiếm một vị trí quan trọng trong trái tim của mỗi người Nhật. 

Những món ăn này còn được gọi là Gotouchi Gurume (ご当地グルメ), nghĩa là “ẩm thực địa phương”, bởi chúng thưởng sử dụng các nguyên liệu đặc trưng của vùng. 47 tỉnh thành Nhật Bản có thể sáng tạo ra hàng trăm món đặc sản hạng B khác nhau, mỗi khu vực lại có một “món ruột” đặc trưng gắn liền với đời sống và văn hóa của nơi đó. 

B-kyu Gurume: Vì sao lại được gắn mác “hạng B”? 

Khái niệm B-kyu Gurume bắt đầu xuất hiện tại Nhật Bản vào những năm 1980 - thời kỳ nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng vượt bậc. Khi đó, các nhà hàng cao cấp mọc lên như nấm, những bữa ăn đắt tiền dần trở thành biểu tượng của sự thành đạt mà người người theo đuổi. Trong bối cảnh ấy, những món ăn địa phương tại các quán bình dân, quầy hàng rong hay các Izakaya bị xem là “kém sang”, và được gắn mác đồ ăn “hạng B”. 

Dù bị xếp vào hạng thứ cấp, những món ăn này lại chiếm trọn trái tim của phần đông người dân Nhật Bản: no bụng, dễ ăn, giá rẻ và mang đậm hương vị địa phương. Sau khi nền kinh tế toàn cầu chững lại vào thập niên sau đó, những “món ăn hạng B” từng bị xem thường này đã trở lại vị thế vốn có của nó và trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Một số món ăn B-kyu Gurume còn trở thành những món ăn quốc dân, bước ra thế giới và đại diện cho nền ẩm thực phong phú của xứ Phù tang. 

B-1 Grand Prix: Lễ hội ẩm thực hạng B toàn Nhật Bản

B-1 Grand Prix là một trong những lễ hội ẩm thực được yêu thích nhất tại Nhật Bản. Đây là nơi những món ăn B-kyu Gurume từ các địa phương tranh tài để trở thành món bình dân được yêu thích nhất. Một số món đoạt giải còn được thương mại hóa và bán giới hạn tại các cửa hàng tiện lợi. 

Mục tiêu chính của lễ hội là thông qua ẩm thực để giới thiệu vùng đất và con người địa phương, mời gọi mọi người tìm đến và khám phá các vùng đất trên khắp Nhật Bản. Tại mỗi gian hàng, số người phụ trách quảng bá quê hương thậm chí còn nhiều hơn cả người nấu ăn. Những câu chuyện, nét văn hóa và tinh thần yêu quê hương được truyền tải sinh động ngay trong lúc thực khách xếp hàng chờ món ăn.