“Phase-free” - Những đồ dùng thường ngày giúp ứng phó thiên tai tại Nhật Bản
Là đất nước nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản luôn phải đối mặt với nguy cơ thiên tai thường trực. Trong bối cảnh đó, những thiết kế đồ dùng thường ngày có tích hợp chức năng ứng phó với thiên tai, được gọi là vật dụng “phase-free”, đang ngày càng được quan tâm, mở ra hướng tiếp cận mới cho công tác phòng chống thiên tai tại Nhật Bản.
Tính năng “2 trong 1” - sử dụng thường ngày và khi khẩn cấp
Khái niệm “phase-free” ra đời vào khoảng năm 2014, khi chuyên gia phòng chống thiên tai Sato Tadayuki nhận thấy những hạn chế của công tác phòng chống thiên tai thảm họa truyền thống của người Nhật.
“Nhiều người biết rõ tầm quan trọng của việc phòng chống thiên tai, nhưng họ không chủ động chuẩn bị các vật tư ứng phó thảm họa chuyên dụng vì e ngại chi phí cao mà ít khi sử dụng,” Sato chia sẻ. Vì vậy, ông đã đưa ra ý tưởng “nâng cấp” những vật dụng thường ngày sao cho chúng có thể phát huy công dụng trong tình huống khẩn cấp.
Chẳng hạn như một đôi dép đi trong nhà bình thường, nhưng được làm từ một loại vật liệu bền chắc để có thể di chuyển an toàn trên sàn nhà đầy mảnh kính vỡ sau động đất. Hoặc một đôi giày da công sở được thiết kế với tính năng giảm áp lực lên chân như giày thể thao, giúp người dùng có thể đi bộ đường dài trong tình huống khẩn cấp mà không gây đau chân.
Ngoài ra, những thiết kế "phase-free" tiêu biểu còn có loại gối tựa có thể mở ra thành túi ngủ, một chiếc túi tote bình thường có thể biến thành chiếc xô đựng nước cần kíp trong lúc thiên tai, hoặc một chiếc ghế nghỉ trong thang máy có chứa đồ dùng khẩn cấp khi sự cố xảy ra.
Xem thêm: Ghế khẩn cấp - sáng kiến phòng chống thiên tai của Nhật Bản
5 nguyên tắc cốt lõi của thiết kế “phase-free”
Các chuyên gia đã đưa ra 5 nguyên tắc quan trọng, đóng vai trò như kim chỉ nam trong thiết kế sản phẩm "phase-free" và xây dựng giải pháp phòng chống thiên tai.
Trước hết là tính linh hoạt, tức là sản phẩm có thể sử dụng ổn định trong bất kỳ hoàn cảnh nào, kể cả trong điều kiện khắc nghiệt. Ví dụ như pin sạc năng lượng mặt trời hay thiết bị liên lạc chống thấm nước. Thứ hai là sản phẩm phải sử dụng được trong đời sống thường ngày mà không cần phải cất giữ ở một nơi riêng biệt như các đồ dùng chuyên dụng cho việc phòng chống thiên tai.
Nguyên tắc thứ 3 là tính trực quan, đảm bảo sản phẩm không quá phức tạp để người dùng có thể sử dụng dễ dàng trong tình huống khẩn cấp. Bên cạnh đó, thiết kế cũng nên giúp người dùng dễ dàng liên tưởng đến công dụng của sản phẩm trong trường hợp xảy ra thiên tai, từ đó chủ động sử dụng khi cần thiết.
Cuối cùng là sản phẩm cần có mức giá hợp lý, dễ mua, dễ bảo trì để có thể tiếp cận rộng rãi đến người dân, đặc biệt là khi ngân sách của một số địa phương còn hạn chế.
Mở rộng sang quy hoạch hạ tầng
Triết lý thiết kế “phase-free” không chỉ dừng lại ở sản phẩm tiêu dùng mà còn mở rộng sang quy hoạch hạ tầng.
Tại tỉnh Hyogo, chính quyền địa phương đang lên kế hoạch xây dựng một tòa nhà hành chính mới, được tích hợp phòng họp lớn và nhiều không gian đa năng có thể chuyển đổi thành nơi trú ẩn cho người dân hoặc kho chứa hàng cứu trợ khi xảy ra thiên tai. Bên cạnh đó, nhiều cửa hàng tiện lợi hoặc các cửa hàng, cơ sở lưu trú tại Nhật cũng được thiết kế để có thể hỗ trợ cho người dân khi thảm họa xảy ra.
Trong bối cảnh Nhật Bản phải đối mặt với những thiên tai ngày càng khó lường, các thiết kế “phase-free” được xem là cách để linh hoạt chuẩn bị cho thảm họa, đồng thời "từng bước xây dựng một xã hội an toàn và chủ động hơn trước thiên tai," như chuyên gia Sato chia sẻ.
kilala.vn
Đăng nhập tài khoản để bình luận