“Làm đẹp” nông nghiệp - Liệu những dự án hướng đến phụ nữ có mang lại hiệu quả?

Các phương pháp tiếp cận tuy khác nhau, nhưng đều hướng đến một mục tiêu chung: thay đổi cách nhìn về nông nghiệp, từ một lĩnh vực không quen thuộc trở thành trải nghiệm thực tế, giúp mọi người thấu hiểu những người làm nông và dần xem nông nghiệp như một lựa chọn nghề nghiệp.

Thiếu hụt lao động

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Nhật Bản, lực lượng lao động nông nghiệp cốt lõi (nông dân), đã giảm từ 2,4 triệu người vào năm 2000 xuống còn 1,04 triệu người vào năm 2025, tương đương mức giảm gần 57%.

Không chỉ suy giảm về số lượng, lực lượng này còn ngày càng già hóa. Trong nhóm nông dân từ 65 tuổi trở lên, độ tuổi trung bình là 67,7 tuổi, nhóm này chiếm tới 69,6% tổng số lao động nông nghiệp cốt lõi.

Từ lâu, nghề nông tại Nhật Bản thường bị gắn với định kiến về công việc “3K”: kitsui (vất vả), kitanai (bẩn) và kiken (nguy hiểm). Tính thời vụ của sản xuất nông nghiệp cũng khiến thu nhập trở nên khó dự đoán. Trong khi đó, khu vực nông thôn có ít dịch vụ tiện ích và cơ hội gặp gỡ với những người ngoài ngành hơn so với đô thị. Những yếu tố này khiến nghề nông chưa trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhiều người trẻ.

Hướng dự án đến phụ nữ

Vì sao phụ nữ lại được xem là lực lượng cần chú trọng trong phát triển nông nghiệp? Theo Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản (MAFF), các trang trại có phụ nữ tham gia quản lý ghi nhận mức tăng lợi nhuận thông thường trung bình 126,6% trong vòng ba năm, cao hơn đáng kể so với mức 55,2% tại các trang trại không có sự tham gia của phụ nữ. Số liệu từ khảo sát của Tập đoàn Tài chính Nhật Bản cho thấy tiềm năng đóng góp của phụ nữ, qua đó trở thành một trong những cơ sở thúc đẩy các chương trình hỗ trợ dành riêng cho nhóm này.

Tính đến năm 2024, phụ nữ chỉ đứng đầu 6,8% doanh nghiệp nông nghiệp cá thể tại Nhật Bản. “Nông nghiệp vẫn là lĩnh vực chưa được khai thác hết tiềm năng, nơi những ý tưởng của phụ nữ chưa được tận dụng đầy đủ” bà Sayaka Eguchi, chủ trang trại lúa Eguchi ở Kashiwa, tỉnh Chiba, chia sẻ. Trang trại của bà chuyên sản xuất và kinh doanh gạo, rau củ cùng các sản phẩm chế biến. Trong thời gian tới, bà hướng đến mở rộng diện tích canh tác và phát triển thị trường xuất khẩu.

Những dự án nổi bật

Nougyou Joshi Project

Được khởi xướng vào năm 2013, dự án “Nougyou-Joshi” (Nữ nông dân) hướng đến phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới thông qua sự kết hợp giữa kiến thức, kinh nghiệm của nữ nông dân với công nghệ và ý tưởng từ các doanh nghiệp, cơ sở giáo dục.

Không chỉ thúc đẩy đổi mới trong nông nghiệp, dự án còn đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao vị thế của nữ nông dân, thay đổi nhận thức xã hội về phụ nữ trong lĩnh vực này và cải thiện năng lực quản lý của họ. Qua đó, chương trình góp phần thu hút thêm phụ nữ lựa chọn nông nghiệp làm nghề nghiệp, đồng thời xây dựng mạng lưới kết nối giữa các nữ nông dân trên khắp Nhật Bản.

Theo MAFF, tính đến tháng 4/2023, dự án có 945 thành viên trên toàn quốc, hợp tác với 35 doanh nghiệp và 8 cơ sở giáo dục.

Hagukumi Project

Hagukumi Project là chương trình kết nối nữ nông dân với các trường trung học và đại học, nhằm giới thiệu nông nghiệp như một lựa chọn nghề nghiệp tiềm năng cho học sinh, sinh viên. Thông qua các hoạt động giao lưu và chia sẻ, dự án khuyến khích những người trẻ quan tâm tìm hiểu và theo đuổi lĩnh vực này.

Bán những dụng cụ làm nông thời trang

Bên cạnh đó còn có những dự án kết nối nữ nông dân với doanh nghiệp để cùng phát triển những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực tế. Tương tự xu hướng trên mạng xã hội, các sản phẩm dành cho nông nghiệp không chỉ cần hiệu quả mà còn phải có thiết kế đẹp mắt, phù hợp với phong cách cá nhân.