Yukimuro - Chiếc "tủ lạnh thiên nhiên" nơi xứ tuyết Nhật Bản

Tại những vùng đất phủ tuyết dày của Nhật Bản, có một phương thức bảo quản thực phẩm tự nhiên được lưu truyền qua hàng nghìn năm, tận dụng ưu thế địa hình và món quà từ mẹ thiên nhiên ban tặng. Trong bài viết dưới đây, cùng Kilala tìm hiểu về Yukimuro - chiếc tủ lạnh dùng “năng lượng xanh” từ thiên nhiên nơi xứ tuyết của Nhật Bản. 

Yukimuro là gì?

Cứ vào mỗi dịp mùa đông, Nhật Bản lại đón những trận tuyết rơi lớn và dày, có khi một ngày lượng tuyết rơi chất đống có thể dày đến 1 mét. Tại một số vùng, đây cũng là lúc người dân bắt đầu xây những kho tuyết cao như ngọn núi, sau đó cất trữ các loại thực phẩm như rau củ, cá thịt… để bảo quản và sử dụng dần cho đến mùa hè. Những kho chứa tuyết này được gọi là Yukimuro (雪室), hay còn được gọi là Yukiana (雪穴 - hang tuyết) tại vùng Joetsu, tỉnh Niigata.

Trước khi có tủ lạnh điện như ngày nay, ngư dân vùng Joetsu từng dùng tuyết để giữ lạnh cá vừa đánh bắt, sau đó đưa vào các kho tuyết Yukimuro để bảo quản trong thời gian dài. Các nhà hàng và nhà trọ ryokan truyền thống sử dụng tuyết từ Yukimuro để trữ lạnh thực phẩm. Khi mùa hè đến, phần tuyết còn thừa còn được cắt thành khối và bán cho các làng xã bên cạnh.

Hương vị được ủ lạnh theo thời gian

Bên cạnh việc dùng để bảo quản thực phẩm, người ta cũng thường ủ gạo, rượu sake và rau củ trong những phòng tuyết Yukimuro này. Theo một số nghiên cứu, phương pháp này giúp hương vị của thực phẩm được ủ và “làm chín” tự nhiên. Đặc biệt là với các loại thực phẩm cần lên men như rượu sake, miso hay nước tương, khi được ủ trong các phòng tuyết, hương vị của chúng sẽ trở nên dịu hơn, tròn vị hơn.

Do Yukimuro sử dụng hơi lạnh tự nhiên từ tuyết, nên trong quá trình bảo quản không phát sinh các rung động điện từ như các thiết bị làm lạnh hiện đại. Ngoài ra, thực phẩm được bảo quản trong phòng tuyết cũng không đột ngột bị thay đổi ánh sáng hay nhiệt độ như khi ta đóng - mở cửa tủ lạnh nhiều lần trong ngày.

Trạng thái gần như không chịu tác động từ bên ngoài này được gọi là “seichi” (静置 - đặt yên). Khi được đặt trong môi trường tĩnh như vậy, quá trình ủ diễn ra ổn định và tự nhiên hơn, mang lại chất lượng hương vị tốt hơn so với phương pháp bảo quản thông thường. 

Còn với rau củ, khi được “ủ” trong hơi lạnh của tuyết, tinh bột dần chuyển hóa thành đường, giúp rau củ tăng thêm vị ngọt. Nhiệt sinh ra từ quá trình hô hấp của rau củ khiến tuyết tan chậm rãi, duy trì nhiệt độ và độ ẩm ổn định, giúp rau củ giữ được độ tươi ngon, không bị khô héo. 

Các nông dân vùng Joetsu cho biết, hàm lượng đường thông thường của khoai tây rơi vào khoảng mức 5, nhưng sau khoảng hơn một tháng bảo quản trong Yukimuro, độ ngọt có thể tăng lên mức 7,5. Rượu sake được bảo quản trong phòng tuyết cũng ít bị biến vị và làm nổi bật vị ngọt tự nhiên hơn, tạo cảm giác thanh nhẹ và dễ uống. 

Tận dụng nguồn “năng lượng xanh” từ thiên nhiên

Nhờ vào việc sử dụng hơi lạnh tự nhiên từ tuyết để bảo quản thực phẩm, các phòng tuyết Yukimuro không hoặc rất ít sử dụng năng lượng điện và không phát thải CO₂ ra môi trường. Do đó, phương pháp trữ lạnh Yukimuro được đánh giá cao nhờ vào tính bền vững, tái chế năng lượng từ thiên nhiên và thân thiện với môi trường.