Dự án Tomorrow.Care: Điểm tựa tinh thần dành cho người Việt tại Nhật
Hiểu được những khó khăn về mặt tinh thần mà người Việt xa xứ thường phải đối mặt khi làm việc và sinh sống nơi xứ người, chị Bế Minh Nhật - thành viên của Tổ chức phi lợi nhuận MPKEN, đã quyết định thành lập Tomorrow.Care - một dự án hỗ trợ tư vấn tâm lý dành cho người Việt Nam sống tại Nhật Bản và cả nước ngoài.
Những khác biệt về văn hóa, lối sống giữa hai nước, rào cản về ngôn ngữ, nỗi nhớ nhà và áp lực tài chính khiến nhiều người khó thích nghi với cuộc sống nơi xứ người. Nhất là khi gặp chuyện buồn hay cảm thấy bất an, lo lắng về tương lai mà không có ai để chia sẻ, nhiều người có thể rơi vào trạng thái cô lập hoặc bế tắc tinh thần nếu không tìm được môi trường hỗ trợ.
Hiểu được những khó khăn này, nhiều tổ chức hỗ trợ cộng đồng người Việt tại Nhật thường xuyên tổ chức các hoạt động hỗ trợ, tư vấn về những vấn đề thường gặp khi sống xa xứ như kinh nghiệm làm việc, chính sách, luật pháp,... và các hoạt động giao lưu cộng đồng.
Lần này, Kilala có dịp được trò chuyện cùng chị Bế Minh Nhật - hiện là Điều phối viên dự án tại Tổ chức phi lợi nhuận MPKEN chuyên hỗ trợ cộng đồng người Đông Nam Á sống tại Nhật. Đồng thời, chị cũng là người sáng lập và tư vấn viên của Tomorrow.Care, một dự án hỗ trợ các vấn đề về tâm lý và sức khỏe tinh thần dành cho người Việt Nam đang sống ở Nhật Bản và nước ngoài.
Q: Chào chị Bế Minh Nhật! Trước hết, chị có thể giới thiệu một chút về bản thân và về dự án Tomorrow.Care đến các độc giả của Kilala được không ạ?
A: Xin chào độc giả Kilala. Mình là Bế Minh Nhật, sang Nhật từ năm 2012 để học cao học và sau đó ở lại làm việc. Hiện tại mình đang hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản.
Tomorrow.Care là một dự án hỗ trợ sức khỏe tinh thần dành cho người nước ngoài, đặc biệt là người Việt đang sinh sống tại Nhật. Dự án được thành lập vào năm 2021 với mong muốn tạo ra một nơi mà mọi người có thể tìm đến khi cảm thấy cô đơn, bế tắc hoặc đơn giản là cần một người lắng nghe mà không bị phán xét.
Q: Theo Kilala được biết, chị đã sinh sống và làm việc ở Nhật nhiều năm kể từ khi còn rất trẻ. Trong suốt quãng thời gian đó, chị có từng trải qua những khó khăn gì về mặt tinh thần không và chị đã vượt qua những giai đoạn đó như thế nào?
A: Những năm đầu ở Nhật của mình khá thuận lợi. Mình học tập tốt, có bạn bè, có nhiều trải nghiệm mới nên gần như không cảm thấy khó khăn gì đặc biệt.
Nhưng sau khoảng 3-4 năm, khi cuộc sống bắt đầu ổn định hơn, mình lại rơi vào một giai đoạn khác. Đó là cảm giác mất phương hướng và mất ý nghĩa cuộc sống. Mình bắt đầu đặt ra những câu hỏi như: "Mình đang sống vì điều gì?", "Liệu đây có phải cuộc sống mình thực sự mong muốn không?"
Có một giai đoạn mình biết cuộc sống của mình nhìn từ bên ngoài thì khá ổn, nhưng không hiểu sao mỗi sáng thức dậy mình vẫn thấy thiếu một điều gì đó. Mình nhớ có những ngày về nhà, ngồi một mình trong căn phòng nhỏ và tự hỏi: "Thế này rồi sao nữa?". Không phải mình buồn hay gặp biến cố gì lớn. Chỉ là cảm giác cuộc đời đang chạy rất vội vã nhưng không biết mình đang chạy về đâu.
Sau này nhìn lại, mình nghĩ đó là một phần rất bình thường của quá trình trưởng thành. Ai rồi cũng sẽ có lúc phải đối diện với những câu hỏi như vậy.
Q: Vậy cơ duyên nào đã đưa chị đến quyết định thực hiện Tomorrow.Care?
A: Tomorrow.Care không bắt đầu từ một kế hoạch kinh doanh hay một dự án được chuẩn bị bài bản mà bắt đầu từ những cuộc trò chuyện. Có người gọi điện cho mình lúc nửa đêm vì không biết phải nói chuyện với ai. Có người tâm sự rằng họ đã nhiều tháng không dám kể cho gia đình biết mình đang gặp khó khăn. Có người chỉ đơn giản nói: "Em muốn có ai đó lắng nghe thôi."
Càng nghe nhiều, mình càng nhận ra phía sau những câu chuyện về công việc, visa hay tiền bạc, hay những mối quan hệ thường là những nỗi cô đơn rất lớn. Và rồi mình nghĩ: nếu đã có nhiều người tìm đến như vậy, có lẽ mình nên tạo ra một nơi để có người đi cùng hành trình đầy cảm xúc này của họ.
Q: Khi bắt đầu xây dựng dự án Tomorrow.Care, khó khăn lớn nhất mà chị đã gặp phải là gì?
A: Khó khăn lớn nhất khi bắt đầu Tomorrow.Care có lẽ là vượt qua định kiến về sức khỏe tinh thần. Nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ những ai có vấn đề nghiêm trọng mới cần tìm kiếm sự hỗ trợ. Trong khi thực tế, chăm sóc tinh thần cũng giống như chăm sóc sức khỏe thể chất, không nhất thiết phải đợi đến lúc kiệt sức mới bắt đầu quan tâm. Đó là việc nên làm hàng ngày, có khi là hàng giờ, hàng phút luôn.
Q: Hiện dự án Tomorrow.Care có đang phối hợp với những tổ chức, địa phương hoặc đơn vị nào tại Nhật Bản không? Việc hợp tác này giúp dự án của mình hỗ trợ tâm lý cho cộng đồng người Việt hiệu quả hơn như thế nào?
A: Tomorrow.Care hiện hợp tác với một số tổ chức cộng đồng, các nhóm hỗ trợ người nước ngoài, chuyên gia tâm lý và một số đơn vị địa phương tại Nhật.
Nhờ vào những sự hợp tác này, Tomorrow.Care có thể kết nối được với nhiều nguồn lực hơn, đồng thời hiểu rõ hơn những khó khăn mà người Việt đang gặp phải ở từng địa phương khác nhau. Khi cần hỗ trợ chuyên sâu, dự án cũng có thể giới thiệu người cần giúp đỡ tới những đơn vị phù hợp.
Q: Trong suốt quá trình thực hiện dự án Tomorrow.Care, khoảnh khắc nào giúp chị cảm nhận được ý nghĩa của công việc này mang lại? Với chị, đâu là phần thưởng lớn nhất khi thực hiện dự án này?
A: Điều khiến mình cảm thấy công việc này có ý nghĩa nhất là những lúc nhận được tin nhắn từ một người từng rất tuyệt vọng nhưng sau đó nói rằng họ đã cảm thấy khá hơn, hoặc đã tìm được thêm một cách nhìn mới cho cuộc sống của mình.
Mình vẫn nhớ một bạn trẻ từng nói với mình: "Em biết là em còn rất nhiều vấn đề. Nhưng ít nhất hôm nay em cảm thấy nhẹ lòng hơn rất nhiều". Thực ra mình không nhớ chính xác tất cả những gì hai chị em đã nói với nhau hôm đó. Nhưng mình nhớ cảm giác khi đọc tin nhắn ấy. Nó nhắc mình rằng đôi khi điều giúp một người vượt qua giai đoạn khó khăn không phải là một lời khuyên thật hay, mà chỉ là cảm giác họ không còn phải chịu đựng mọi thứ một mình nữa. Đó là những lúc mình thấy được ý nghĩa của công việc này.
Q: Hiện nay, những người Việt đang sinh sống tại Nhật có thể tìm đến sự hỗ trợ của Tomorrow.Care thông qua các kênh nào? Chị có thể chia sẻ cụ thể về quy trình đăng ký và quá trình hỗ trợ tâm lý của dự án diễn ra như thế nào không?
A: Hiện nay mọi người có thể liên hệ với Tomorrow.Care thông qua website, fanpage hoặc các kênh cộng đồng của dự án.
Thông thường, quy trình bắt đầu bằng một buổi trò chuyện để hiểu rõ hoàn cảnh và nhu cầu của người tìm đến. Sau đó chúng mình sẽ cùng xem họ cần một không gian để chia sẻ, cần kết nối với chuyên gia hay cần những nguồn lực hỗ trợ khác. Mỗi người sẽ có một hoàn cảnh khác nhau nên không có một quy trình cứng nhắc áp dụng cho tất cả mọi người.
Q: Trong quá trình đồng hành cùng nhiều người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc ở Nhật, chị nhận thấy những khó khăn về mặt tinh thần phổ biến nhất mà mọi người thường gặp phải là gì? Có những khác biệt văn hóa nào ở Nhật mà chị nghĩ là sẽ lạ lẫm và khiến người Việt dễ bị stress không?
A: Nếu phải nói về một khó khăn lớn nhất của người Việt ở Nhật, mình nghĩ đó là sự cô đơn. Nghe có vẻ lạ vì cộng đồng người Việt ở Nhật rất đông, nhưng cô đơn không có nghĩa là ở một mình.
Mình đã gặp những người sống cùng gia đình đủ đầy nhưng vẫn cô đơn. Có người làm việc chung với rất nhiều đồng nghiệp nhưng vẫn cảm thấy không ai thực sự hiểu mình. Đặc biệt với người xa quê hương lâu năm, nhiều lúc chỉ cần xảy ra một chuyện nhỏ cũng có thể khiến cảm giác cô đơn trở nên rất lớn. Bởi lúc đó mình nhận ra những người thân yêu nhất đều đang ở cách mình hàng nghìn cây số.
Q: Xã hội Nhật Bản thường được cho là đề cao sự riêng tư và tính độc lập cá nhân, trong khi người Việt có xu hướng cởi mở và thích gắn kết cộng đồng. Theo chị, người Việt nên làm gì để thích nghi với sự khác biệt này mà vẫn duy trì được cảm giác kết nối và không cảm thấy cô đơn khi sống ở Nhật?
A: Trước đây mình từng nghĩ thích nghi nghĩa là phải cố gắng trở thành giống người Nhật nhất có thể. Nhưng càng sống lâu ở đây, mình càng nghĩ khác. Chúng ta không cần trở thành người Nhật. Chúng ta chỉ cần hiểu họ, tôn trọng cách họ sống và tìm ra cách sống phù hợp với chính mình.
Mình vẫn là người Việt. Mình vẫn thích những buổi tụ tập đông người, những cuộc trò chuyện dài, những lần ngồi uống trà và nói về cuộc đời. Và mình nghĩ mình không cần từ bỏ những điều đó để hòa nhập. Khi mình đã xác định rõ mình là ai, mình nghĩ chúng ta sẽ biết cách kết nối tốt hơn với những người khác.
Q: Khi cảm thấy cô đơn, mất phương hướng hoặc gặp khó khăn về mặt tinh thần nơi đất khách, theo chị thì mọi người nên bắt đầu từ đâu để tìm kiếm sự hỗ trợ? Những dấu hiệu nào cho thấy một người nên chủ động tìm đến các dịch vụ tư vấn hoặc chuyên gia tâm lý?
A: Bước đầu tiên thường đơn giản hơn mọi người nghĩ: hãy nói chuyện với một người mà mình tin tưởng.
Nếu những cảm xúc tiêu cực kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng tới giấc ngủ, công việc, học tập hoặc các mối quan hệ thì đó là lúc nên chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn. Việc gặp chuyên gia tâm lý không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. Ngược lại, đó là một hành động có trách nhiệm với chính bản thân mình.
Q: Bên cạnh dự án Tomorrow.Care, tại Nhật Bản còn có những kênh hỗ trợ nào dành cho người Việt đang gặp khó khăn về sức khỏe tinh thần không, thưa chị?
A: Ngoài Tomorrow.Care, tại Nhật còn có rất nhiều nguồn hỗ trợ khác như các trung tâm giao lưu quốc tế ở các tỉnh thành, đường dây nóng dành cho người nước ngoài, bệnh viện tâm thần và các tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần. Có thể dễ dàng tìm kiếm vì có nhiều tổ chức có đăng tải nội dung bằng tiếng Việt hoặc có nhân viên người Việt hỗ trợ nữa.
Điều quan trọng là mọi người biết rằng mình không hề đơn độc và luôn có những nơi sẵn sàng giúp đỡ, nên đừng âm thầm chịu đựng một mình.
Q: Trong trường hợp một người Việt tại Nhật được chẩn đoán mắc các vấn đề về sức khỏe tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu..., họ có thể nhận được sự hỗ trợ nào từ nơi làm việc, công đoàn hay hệ thống y tế và phúc lợi xã hội của Nhật Bản?
A: Tùy từng trường hợp, người lao động có thể nhận được sự hỗ trợ từ công ty, công đoàn, hệ thống bảo hiểm y tế và các dịch vụ phúc lợi xã hội của Nhật.
Nếu được chẩn đoán các bệnh như trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, họ có thể tiếp cận điều trị y tế với sự hỗ trợ của các loại bảo hiểm quốc dân hoặc bảo hiểm xã hội. Trong một số trường hợp còn có thể nhận được các chế độ bảo hiểm sức khỏe.
Q: Chị có lời khuyên nào dành cho những bạn sắp qua Nhật để củng cố sức khỏe tinh thần và không rơi vào trạng thái “quá sốc” không?
A: Mình thường nói với các bạn chuẩn bị sang Nhật rằng: hãy chuẩn bị tâm lý cho việc mọi thứ sẽ khác với những gì mình tưởng tượng. Không phải để bi quan, mà để bớt thất vọng khi thực tế không giống kỳ vọng.
Ngoài việc học tiếng Nhật và chuẩn bị tài chính, hãy chuẩn bị cho mình một mạng lưới hỗ trợ: gia đình, bạn bè, cộng đồng hoặc những người có thể giúp đỡ khi cần thiết.
Q: Sống và làm việc ở nước ngoài luôn đi kèm với nhiều áp lực và cảm giác cô đơn. Chị có thể chia sẻ một vài lời khuyên giúp người Việt xa xứ cân bằng giữa công việc, cuộc sống và chăm sóc sức khỏe tinh thần của bản thân?
A: Mình nghĩ việc chăm sóc sức khỏe tinh thần không phải chỉ khi có thời gian rảnh. Đó là nền tảng cần thiết để chúng ta có thể làm việc và sống tốt. Hãy ngủ đủ, vận động đều đặn, duy trì các mối quan hệ chất lượng và dành thời gian cho những điều khiến mình cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa. Lắm lúc chúng ta dành quá nhiều thời gian để kiếm sống mà quên mất lý do mình sống là gì.
Q: Để kết lại cuộc trò chuyện, chị có thể chia sẻ về những dự định hay hoạt động mới trong tương lai đối với Tomorrow.Care hay những dự án mới của chị không?
A: Có người từng hỏi mình mục tiêu cuối cùng của Tomorrow.Care là gì. Thực ra mình không mơ đến một tổ chức thật lớn hay một dự án thật nổi tiếng.
Điều mình mong nhất là một ngày nào đó, khi một người Việt ở Nhật gặp khó khăn về mặt tinh thần, họ sẽ không còn cảm thấy xấu hổ khi nói ra điều đó. Họ cần biết rằng sẽ có những nơi có thể tìm đến, có những người sẵn sàng lắng nghe và việc tìm kiếm sự giúp đỡ là điều hoàn toàn bình thường.
Nếu Tomorrow.Care có thể góp một phần nhỏ vào sự thay đổi đó, với mình như vậy đã là rất đáng quý rồi. Vì vậy, sắp tới mình nghĩ mình sẽ cố gắng làm tốt hơn nữa những gì mình đang làm, có thể trở nên có ích cho người xung quanh mình và những người cần sự hỗ trợ đó, như vậy là đủ.
Kilala xin chân thành cảm ơn chị Bế Minh Nhật! Hy vọng qua bài viết này, Kilala có thể góp phần lan tỏa dự án ý nghĩa Tomorrow.Care này đến quý độc giả, đặc biệt là những ai hiện đang sinh sống, làm việc tại Nhật Bản và nước ngoài.
kilala.vn
Thông tin về dự án hỗ trợ tâm lý Tomorrow.Care
- Trang web: https://www.tomorrow.care/vi
- Các chương trình tư vấn hợp tác với các tỉnh, thành phố tại Nhật: https://www.tomorrow.care/kokoro
- Số điện thoại: +81-80-4065-1837
- Email: www.tomorrow.care@gmail.com
Đăng nhập tài khoản để bình luận