Vấn đề 4K: Nỗi ám ảnh vào mỗi mùa xuân của người Nhật

4K ở đây không phải là độ phân giải màn hình, nó là tập hợp của 4 hiện tượng xảy ra vào mùa xuân, có điểm chung là đều bắt đầu bằng âm “か – Ka”. Một trong số đó là “花粉 – kafun” (phấn hoa), nguyên nhân gây dị ứng khiến người Nhật ám ảnh mỗi khi xuân về.

Bốn chữ K của mùa xuân Nhật Bản

“春の4K – haru no 4K” có nghĩa là “4K của mùa xuân”, thường bao gồm Kafun (花粉 – phấn hoa), Kandansa (寒暖差 – chênh lệch nhiệt độ), Kousa (黄砂 – bão cát vàng/bụi vàng) và Kansou (乾燥 – khô hanh). Ngoài ra còn có một chữ K nữa là Kyoufuu (強風 – cuồng phong/gió mạnh), khi thêm vào sẽ tạo nên thuật ngữ 5K.

Trên đây đều là 5 hiện tượng tự nhiên xuất hiện vào mùa xuân của Nhật Bản, gây tác động tiêu cực đến sức khỏe của người dân. Do đó, cứ mỗi độ xuân về, các thuật ngữ như 4K hay 5K lại trở nên phổ biến trong các bản tin về thời tiết.

Kafun – Phấn hoa

Có tới 40% dân số Nhật Bản bị dị ứng phấn hoa (花粉症 – Kafunsho) vào mùa xuân và tỷ lệ này vẫn đang gia tăng đều đặn trong vòng hai thập kỷ qua. Phấn hoa gây dị ứng chủ yếu đến từ cây tuyết tùng (sugi) và cây bách (hinoki). Dị ứng phấn hoa thường đi kèm với ngứa mắt, hắt hơi và sổ mũi, làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống cư dân. 

Xem thêm: Dị ứng phấn hoa ở Nhật và những điều cần biết

Mùa cao điểm phát tán phấn hoa thay đổi tùy thuộc vào khu vực và loại cây, nhưng nhìn chung, phấn hoa tuyết tùng đạt đỉnh điểm từ tháng 2 đến tháng 3, và phấn hoa bách vào tháng 4.

“Cuộc khủng hoảng phấn hoa” mùa xuân ở Nhật Bản không bắt nguồn từ những khu rừng cổ thụ. Đó là hậu quả của chính sách đẩy mạnh trồng rừng lấy gỗ vào những năm 50, 60. Tùng và bách là hai loại cây sinh trưởng nhanh, đáp ứng mục tiêu cung cấp gỗ số lượng lớn để phục hồi kinh tế thời hậu chiến. Tuy nhiên, phấn hoa của chúng lại trở thành gánh nặng sức khỏe cho cộng đồng.

Các xu hướng khí hậu đã làm trầm trọng thêm hiện tượng này. Mùa hè ấm thường dẫn đến lượng phấn hoa sản sinh nhiều hơn vào mùa xuân năm sau. Hiệu ứng đảo nhiệt đô thị cũng có thể đẩy nhanh thời điểm nở hoa và kéo dài thời gian phát tán phấn hoa.

Kandansa – Chênh lệch nhiệt độ

Một đặc trưng của mùa xuân Nhật Bản là nhiệt độ thay đổi thất thường. Vào những ngày nắng, chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm có thể rất lớn. Ngoài ra, sau những ngày đầu mùa ấm áp, không khí lạnh mùa đông lại quay trở lại, và nhiệt độ thường giảm đột ngột cho đến khoảng cuối Tuần lễ Vàng.

Tình hình trở nên tệ hơn trong những năm gần đây. Số liệu khí tượng cho thấy nhiệt độ trung bình đang tăng lên cùng với sự thay đổi trong quá trình chuyển giao giữa các mùa. Số ngày lạnh giảm, số ngày nóng tăng, sự chuyển dịch từ đông sang hè diễn ra đột ngột hơn. Các đợt ấm áp xen kẽ với những đợt không khí lạnh thường xuyên xảy ra, tạo ra những biến động đột ngột trong thời gian ngắn.