Những lỗ hổng phía sau dịch vụ mai táng giá rẻ tại Nhật Bản

Trong bối cảnh dân số Nhật Bản già hóa và ngày càng nhiều người cao tuổi sống một mình, các địa phương phải đối mặt với tình trạng người qua đời nhưng không có thân nhân đứng ra lo hậu sự. Trước áp lực về chi phí, một số chính quyền địa phương đã tìm đến các công ty tư nhân cung cấp dịch vụ mai táng trọn gói với mức giá thấp.

Sự thật về những gói dịch vụ tang lễ giá ưu đãi

Một công ty tư nhân cung cấp dịch vụ tang lễ đã đăng ký địa chỉ kinh doanh tại quận Shinagawa, Tokyo. Tuy nhiên, địa điểm này chỉ là một căn hộ cũ kỹ, còn hoạt động của công ty lại diễn ra ở một nhà kho tại tỉnh Saitama, với các khung cửa sổ bịt kín, bên ngoài không treo biển hiệu. Nơi này thực chất là một nhà kho lưu trữ được dựng lên một cách tạm bợ, bên trong có một chiếc tủ lạnh lớn dùng để chứa các thi hài.

Những thi hài này sẽ được chuyển đi hỏa táng ở các lò công cộng giá rẻ khi có lịch trống. Bên cạnh đó, tro cốt cũng sẽ được tiếp quản và lưu trữ bởi công ty tư nhân này mà không phát sinh thêm phí. Toàn bộ công đoạn trên nằm trong dịch vụ mai táng trọn gói với giá ưu đãi - 165.000 yên (hơn 25 triệu VND) mà họ đang cung cấp.

Mức phí này rẻ hơn mức trần trợ cấp mai táng – 210.000 yên (hơn 35 triệu VND), mà nhà nước dành cho người quá cố hưởng phúc lợi xã hội. Khoản trợ cấp từ chính phủ chỉ chi trả cho việc hỏa táng, còn việc chôn cất hay lưu trữ tro cốt lâu dài là trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, chính công đoạn quản lý sau hỏa táng đã làm phát sinh thêm nhiều khoản phí như phí thuê nhân công, phí duy trì các địa điểm bảo quản, lưu trữ tro cốt... Trong khi đó, các công ty tang lễ tư nhân lại cung cấp dịch vụ trọn gói với giá thấp hơn, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính, hành chính cho chính quyền địa phương. Nhưng để có mức giá rẻ như vậy, những công ty này đã lưu trữ thi thể và tro cốt của người quá cố ở những cơ sở xuống cấp với giá thuê rẻ, chưa được kiểm định kỹ càng.

Một quan chức thuộc bộ phận phúc lợi ở khu vực Tokyo cho biết: “Các bên cung cấp dịch vụ tang lễ giữ giá thấp bằng cách lưu trữ thi thể và tro cốt ở những địa điểm rẻ tiền. Điều gì sẽ xảy ra nếu mất điện, tủ lạnh hỏng và các thi thể bị phân hủy? Đó sẽ là một thảm họa. Và tro cốt thực sự đang được mang đi đâu?”.

Quy trình quản lý còn nhiều lỗ hổng

Năm 2023, chính quyền thành phố Toda, tỉnh Saitama đã thuê một công ty tang lễ hỏa táng và quản lý tro cốt của một người đàn ông 67 tuổi mà không thông báo cho gia đình ông ở Tohoku.