Jikka-jimai: Khi ngôi nhà của cha mẹ trở thành gánh nặng của thế hệ sau
Từng là nơi gắn liền với tuổi thơ và vô số ký ức gia đình, nhưng ngày càng nhiều gia đình tại Nhật đang “đau đầu” khi phải giải quyết những ngôi nhà mà cha mẹ để lại sau khi họ qua đời hoặc chuyển vào viện dưỡng lão.
Với những người con đang sống ở nơi khác, việc duy trì một căn nhà không còn người ở đồng nghĩa với hàng loạt vấn đề: từ dọn dẹp đồ đạc, bảo trì ngôi nhà, chi trả các khoản phí cho đến quyết định bán, cho thuê hay phá dỡ. Từ đó, khái niệm Jikka-jimai (dọn dẹp nhà cha mẹ) ra đời.
Jikka (実家) có nghĩa là nhà của cha mẹ hoặc nhà của gia đình, nơi cha mẹ và con cái cùng nhau sinh sống, còn Jimai (じまい) mang ý nghĩa là “khép lại, kết thúc”. Vì vậy, Jikka-jimai dùng để chỉ việc con cái sắp xếp, thu dọn và thanh lý nhà của cha mẹ để lại khi căn nhà không còn người ở.
Gánh nặng duy trì “nhà của cha mẹ”
Theo Khảo sát Nhà ở và Đất đai năm 2023 của Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, cả nước có khoảng 9 triệu ngôi nhà bỏ trống (được gọi là akiya - 空き家), tăng hơn 500.000 căn so với năm 2018.
Những ngôi nhà bị bỏ trống lâu ngày không người chăm sóc không chỉ gây mất mỹ quan, mà khi nhà xuống cấp có thể dẫn đến nguy cơ sập đổ, hỏa hoạn, ảnh hưởng đến an ninh khu vực và thậm chí gây ra tranh chấp với hàng xóm xung quanh.
Một người đàn ông 69 tuổi đang sống ở Yokohama cho biết, ông đang băn khoăn không biết phải làm gì với ngôi nhà 127 năm tuổi ở tỉnh Shimane mà cha mẹ ông để lại sau khi qua đời.
Vì sống xa quê, ông không thể thường xuyên quay về kiểm tra và bảo dưỡng ngôi nhà, nhưng hàng xóm thường liên lạc và yêu cầu ông phải sửa chữa ngôi nhà này vì lo ngại vấn đề an toàn. Vì vậy, ông bắt đầu suy nghĩ đến việc “Jikka-jimai”.
Khi tìm hiểu cách phương án xử lý ngôi nhà, ông cho biết chi phí phá dỡ ít nhất tốn khoảng 3 triệu yên (gần 500 triệu đồng). Các công ty bất động sản địa phương cũng cho rằng ngôi nhà này của ông rất khó bán lại.
Cuối cùng, ông tìm đến một công ty chuyên xử lý nhà hoang akiya. Căn nhà được rao bán với giá 200.000 yên và nhanh chóng tìm được người mua. Dù phải chi trả cho việc dọn dẹp đồ đạc và các thủ tục chuyển quyền sở hữu, tổng chi phí cuối cùng vẫn thấp hơn nhiều so với phương án phá dỡ.
Không chỉ riêng vấn đề tiền bạc, việc “dọn dẹp nhà cha mẹ” còn kéo theo nhiều bất đồng giữa những người đang cùng sở hữu ký ức về căn nhà ấy. Theo Hiệp hội Sắp xếp và Dọn dẹp Nhà gia đình Nhật Bản, các thành viên trong gia đình có thể nảy sinh bất đồng về việc nên giữ hay bán căn nhà. Một người có thể muốn giữ lại vì đó là nơi chứa đựng nhiều kỷ niệm, người khác lại cho rằng việc tiếp tục giữ lại ngôi nhà chỉ tốn thêm chi phí và thời gian.
Người Nhật đang chuẩn bị cho “Jikka-jimai” từ sớm
Thực tế, việc "dọn dẹp nhà cha mẹ” Jikka-jimai không nhất thiết phải đợi đến khi cha mẹ qua đời hay sau khi vào viện dưỡng lão. Nhiều người lớn tuổi tại Nhật đã bắt đầu suy nghĩ và chuẩn bị cho việc này từ sớm để tránh tạo thêm gánh nặng cho con cái.
Khi cha mẹ còn khỏe mạnh, họ có thể ngồi cùng con cái để cùng nhau bàn bạc về mong muốn của mình sau này, cách giải quyết ngôi nhà khi họ rời đi cũng như phân chia những món đồ, tài sản và trách nhiệm, chi phí cho các thành viên còn lại trong gia đình.
Việc chuẩn bị trước cho quá trình Jikka-jimai này đặc biệt quan trọng khi con cái sống ở xa và không có ý định quay về quê nhà.
Nhiều người cho biết, trong quá trình cùng cha mẹ “dọn dẹp nhà của gia đình” trước khi họ rời đi, họ đã có cơ hội bày tỏ lòng biết ơn với cha mẹ và được ôn lại những kỷ niệm thời ấu thơ. Cùng với đó, khi những vấn đề tài chính và quản lý ngôi nhà được giải quyết, họ có thể bảo đảm thời gian và nguồn kinh phí để chăm sóc cha mẹ khi họ vào viện dưỡng lão.
Nói cho cùng, Jikka-jimai không hẳn chỉ là việc giải quyết những vấn đề tài chính, mà còn là dịp để cha mẹ và con cái cùng nhau sắp xếp lại những ký ức, trách nhiệm và tình cảm gia đình để chuẩn bị cho cuộc sống của thế hệ sau.
kilala.vn
Đăng nhập tài khoản để bình luận