Chocolate không ca cao - lựa chọn thay thế thời "bão giá"

Trong bối cảnh giá ca cao tăng kỷ lục, các sản phẩm chocolate không ca cao đã được phát triển như một lựa chọn thay thế. Công nghệ thực phẩm ứng dụng công nghệ sinh học và AI để tạo ra các sản phẩm như vậy đã được Chính phủ Nhật Bản xác định là lĩnh vực trọng điểm trong chiến lược quốc gia.

Cuộc khủng hoảng ca cao

Đầu tháng 1, một siêu thị lớn ở thành phố Kawasaki đã khai trương khu vực đặc biệt dành cho Ngày Valentine. Những hộp chocolate được đóng gói bắt mắt cho Lễ Tình Nhân, nhưng sự hào hứng nhanh chóng tan biến khi nhìn vào bảng giá.

Giá trung bình của chocolate liên tục tăng kể từ năm 2023. Theo công ty nghiên cứu Intage Inc. có trụ sở tại Tokyo, giá một thanh chocolate chưa bao gồm thuế đã tăng từ 93 yên vào tháng 12/2021 lên 171 yên vào tháng 7/2025. Giá đã vượt quá 180 yên vào tháng 9 và duy trì ở mức cao kể từ đó. Công ty này cho biết, để đối phó với giá cả tăng vọt, đã có sự gia tăng các sản phẩm không phải chocolate dành cho Ngày Valentine, như bánh ngọt.

gia-ca-cao — Giá ca cao trên thị trường quốc tế tăng vọt từ năm 2023 đến nay. Ảnh: Wikipedia

Chi phí vận chuyển, chi phí vật liệu đóng gói và giá nhân công tăng cũng góp phần vào tình trạng này, nhưng quan trọng nhất vẫn là do giá hạt ca cao trên thế giới tăng vọt, được gọi là cuộc "khủng hoảng ca cao".

Tại Bờ Biển Ngà và Ghana ở Tây Phi, hai quốc gia chiếm khoảng hai phần ba sản lượng ca cao toàn cầu, sản lượng thu hoạch hạt ca cao đã giảm mạnh do tranh giành đất đai, thời tiết bất thường và dịch bệnh. Dòng tiền đầu cơ và nhu cầu gia tăng từ các thị trường mới nổi đã dẫn đến sự bất ổn về nguồn cung toàn cầu, đẩy giá ca cao tăng cao.

Hiện tượng nóng lên toàn cầu, hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều cũng dẫn đến giảm sản lượng và gia tăng thiệt hại do sâu bệnh, khiến nguồn cung cũng không thể ổn định.

Không riêng ca cao mà cà phê và cam cũng đang trải qua tình trạng tương tự do hạn hán và bão, được mô tả lần lượt là "vấn đề cà phê năm 2050" và "cuộc khủng hoảng cam".

Chocolate không ca cao – một lựa chọn thay thế

Giá thực phẩm tăng cao không chỉ gây áp lực lên ví tiền người dân mà còn gây ra lo lắng trong xã hội. Trong tình thế này, công nghệ thực phẩm đang thu hút sự chú ý như một giải pháp tiềm năng. Năm 2025, Chính phủ Nhật Bản cũng đã xác định đây là lĩnh vực trọng điểm trong chiến lược quốc gia.

Vào tháng 6/2025, nhà bán lẻ Aeon đã cho ra mắt "Chococa?" (チョコか?), nghĩa đen là "Có phải chocolate?", sử dụng một nguyên liệu thay thế gọi là “ChoViva”. Sản phẩm này được bán dưới thương hiệu riêng Topvalu của họ.

Chococa? có hai dạng: dạng thanh và bánh quy, giá dao động từ 321 đến 429 yên, tương đương các loại đồ ăn vặt chocolate thông thường. Sản phẩm được đánh giá là có hương vị lẫn kết cấu không khác gì chocolate thật.

ChoViva là một loại chocolate thay thế được làm từ hạt hướng dương thay vì ca cao, do công ty công nghệ thực phẩm Planet A Foods của Đức sản xuất. Việc sản xuất không đòi hỏi phải phá rừng nhiệt đới, dẫn đến tác động môi trường nhỏ hơn so với ca cao, và nguồn cung tương đối rẻ lại ổn định.

Bằng cách trải qua quá trình lên men và rang tương tự như ca cao, ChoViva đạt được hương thơm, vị ngon và độ tan chảy trong miệng giống như được làm từ ca cao thứ thiệt.

Một đại diện của Aeon giải thích: "Chúng tôi đề xuất đây là một lựa chọn hoàn toàn mới để thưởng thức hương vị chocolate trong tương lai. Hy vọng mọi người sẽ trải nghiệm một hương vị mới, tiên tiến và mang tính tương lai."

Nhiều nguyên liệu thô khác nhau đã được xem xét để thương mại hóa nhưng ChoViva được chọn vì nguồn cung ổn định và hương vị thơm ngon, bên cạnh một số yếu tố khác.

Họ đã thử nghiệm nhiều lần để sản phẩm đạt được màu sắc và độ bóng mong muốn. Người đại diện cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục tạo ra các sản phẩm đáp ứng nhu cầu và giá trị đa dạng của khách hàng, bằng cách sử dụng các nguyên liệu thô thay thế và công nghệ mới."

Công nghệ thực phẩm hướng đến tương lai

Năm 2025, công nghệ thực phẩm được chọn là một trong 17 lĩnh vực chiến lược quốc gia đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản và đang phát triển ngày càng mạnh mẽ.

Công ty khởi nghiệp Koji Labo ở Tsukuba, tỉnh Ibaraki, đang phát triển "thịt nấm" bằng cách nuôi cấy nấm koji như một lựa chọn thay thế cho thịt bò. So với chăn nuôi, phương pháp này có thể giảm lượng khí thải carbon dioxide và lượng nước sử dụng. Thêm vào đó, công nghệ này sử dụng các phụ phẩm như bã rượu sake và bã rượu shochu, biến chất thải thành thực phẩm có giá trị.

Việc nghiên cứu và phát triển "thực phẩm tế bào", nuôi cấy tế bào động vật và thực vật để sản xuất các sản phẩm thay thế thịt và cá, cũng đang tiến triển.

Một ví dụ là "thịt nuôi cấy" được tạo ra bằng cách nuôi cấy tế bào cơ và mỡ của bò. Liên minh Đổi mới Tương lai về Thịt Nuôi cấy, bao gồm Đại học Osaka, Tập đoàn Shimadzu và các tổ chức khác, đặt mục tiêu thương mại hóa sản phẩm này vào năm 2031 với khẩu hiệu "thịt vân mỡ tự làm tại nhà".

Hay một nhóm nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Công nghệ Công nghiệp Tokyo và Đại học Kitasato cũng phát triển các tế bào sản sinh chất béo cần thiết để tạo hương vị, chất lượng và kết cấu từ mô cơ của lươn Nhật Bản. Bằng cách kết hợp chúng với các tế bào cơ lươn hiện có, có thể tạo ra thịt lươn gần giống với thịt lươn thật.

kilala.vn

Nguồn: Mainichi