Taiki-bansei: Đóa hoa nở muộn

Không phải người có tài nào cũng đều thành danh từ sớm. Có những con người phải trải qua năm tháng âm thầm rèn dũa, vượt qua con đường đầy hoài nghi và thử thách, để rồi đến một ngày mới thật sự nở hoa. Trong tiếng Nhật, những “đóa hoa nở muộn” này được gọi là Taiki-bansei - 大器晩成. Cùng Kilala tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

Ý nghĩa 

“大器晩成 - taiki-bansei” là một thành ngữ bốn chữ, được dùng để chỉ những con người có tài năng xuất chúng nhưng thành danh trễ, tương tự như khái niệm “đóa hoa nở muộn”. 

Thành ngữ này được ghép từ “大器 - taiki” (ĐẠI KHÍ) nghĩa là “chiếc bình lớn”, ám chỉ người có khí chất, tài năng vượt trội; còn “晩成 - bansei” (VÃN THÀNH) nghĩa là “thành công muộn”. Khi ghép lại, thành ngữ này mang hàm ý: người càng có tầm vóc lớn thì càng cần nhiều thời gian để hoàn thiện và khẳng định bản thân. 

Ngày nay, người ta sử dụng thành ngữ “taiki-bansei” để ngợi khen những người thành công ở độ tuổi trung niên trở lên; hoặc dùng để động viên những người chưa có thành tích nổi trội sớm nhưng có tiềm năng phát triển lâu dài, nhất là trong môi trường học tập, nghiên cứu hay ở lĩnh vực kinh doanh. 

Nguồn gốc thành ngữ Taiki-bansei

Thành ngữ “大器晩成” bắt nguồn từ Đạo Đức Kinh của Lão Tử - một nhà tư tưởng, triết gia Trung Hoa cổ đại. Nguyên văn của câu này là: “大方無隅 - 大器晩成 - 大音希声 - 大象無形” (Đại phương vô ngung; đại khí vãn thành; đại âm hi thanh; đại tượng vô hình). 

Tạm dịch: Hình khối lớn thì không thấy góc cạnh; vật dụng lớn thì hoàn thành lâu; âm thanh lớn thì nghe như không thấy; tượng lớn thì không thấy hình. 

Trong đó, “Đại khí vãn thành” nguyên ý là muốn làm thành một đồ vật lớn thì cần nhiều thời gian, sau này được hiểu là những giá trị vĩ đại thì cần nhiều thời gian để tựu thành. Con người cũng vậy, dù có tư chất thông minh đến đâu nhưng cũng cần trải qua thời gian dài rèn luyện, học tập và tích lũy kinh nghiệm mới có thể phát tiết tài hoa một cách rực rỡ được.

Cách dùng thành ngữ “大器晩成” trong tiếng Nhật

Thành ngữ “taiki-bansei” thường xuất hiện trong các ngữ cảnh mang tính đánh giá con người hoặc động viên người khác. Ví dụ:

彼女は大器晩成型で、30代になってから大きく成長した。

Kanojo wa taiki-bansei gata de, sanjuudai ni natte kara ookiku seichou shita.

Dịch nghĩa: Cô ấy là một “đóa hoa nở muộn”, mãi đến tuổi 30 mới thành công vượt bậc.  

若いころはあんなに目立たなかったのに、彼は大器晩成だね。