Kyouka suigetsu: Bóng hoa trong gương, trăng nơi đáy nước

Ánh trăng in trên mặt nước, đóa hoa phản chiếu trong gương, những điều đẹp đẽ nhưng mong manh, chỉ có thể nhìn thấy mà chẳng thể chạm vào. Trong tiếng Nhật, những vẻ đẹp phù du ấy được ví von bằng thành ngữ Kyouka suigetsu (鏡花水月).

Ý nghĩa

“鏡花水月 - kyouka suigetsu” (KÍNH HOA THỦY NGUYỆT) là một thành ngữ bốn chữ được hợp thành từ hai hình ảnh:

鏡花 (kyouka - KÍNH HOA): hình ảnh đóa hoa phản chiếu trong gương.
水月 (suigetsu - THỦY NGUYỆT): hình ảnh vầng trăng phản chiếu trên mặt nước.

Cả hai đều dùng để chỉ những thứ chỉ có thể nhìn thấy bằng mắt nhưng không thể đưa tay chạm vào hay nắm bắt được.

kyoka suigetsu (1)

Khi ghép lại, thành ngữ “kyouka suigetsu” được dùng để chỉ những điều đẹp đẽ nhưng hư ảo, mong manh và không thể nắm bắt, chỉ có thể ngắm nhìn mà không thể chạm tới.

Ngoài ra, thành ngữ này còn được dùng để chỉ những lý tưởng, ảo tưởng phi thực tế hay những điều tưởng như đã hiện hữu trước mắt nhưng thực tế lại không thể có được. Chẳng hạn như một ước mơ, hoài bão không thành hay một mối tình đẹp nhưng chẳng thể đi cùng nhau đến cuối đều có thể được ví như “hoa dưới nước, trăng trong gương - 鏡花水月”

Trong văn chương và nghệ thuật, thành ngữ “鏡花水月” còn mang một lớp nghĩa tinh tế hơn khi dùng để chỉ những cái hay, cái đẹp hoặc dư vị sâu sắc của một tác phẩm hay nghệ thuật nào đó mà không thể dễ dàng diễn giải bằng ngôn từ. Song người thưởng thức vẫn có thể cảm nhận sâu sắc bằng cả trái tim.

Cách dùng thành ngữ “鏡花水月” trong tiếng Nhật

鏡花水月のようなはかない美しさですね。

Kyouka suigetsu no you na hakanai utsukushisa desu ne.

Dịch nghĩa: Thật là một vẻ đẹp mong manh, phù du tựa như “bóng hoa trong gương, trăng nơi đáy nước” nhỉ.

彼女はまるで鏡花水月のようで、私には永遠に手の届かない人なのだと思う。

Kanojo wa marude kyouka suigetsu no you de, watashi ni wa eien ni te no todokanai hito na no da to omou.

Dịch nghĩa: Cô ấy tựa như “bóng hoa trong gương, trăng nơi đáy nước”, là người mà tôi mãi mãi không thể với tới.

彼が語る壮大な事業計画は、鏡花水月に過ぎない。

Kare ga kataru soudai na jigyou keikaku wa, kyouka suigetsu ni suginai.

Dịch nghĩa: Kế hoạch kinh doanh hoành tráng mà anh ấy nói đến chẳng qua chỉ là một ảo tưởng viển vông, như “hoa trong gương, trăng dưới nước” vậy.

この小説は鏡花水月のように、言葉では簡単に言い表せない深い味わいがあります。

Kono shousetsu wa kyouka suigetsu no you ni, kotoba de wa kantan ni ii arawasenai fukai ajiwai ga arimasu.

Dịch nghĩa: Cuốn tiểu thuyết này có chiều sâu tinh tế tựa như “hoa trong gương, trăng đáy nước” vậy, một dư vị sâu sắc khó có thể diễn đạt đơn giản bằng lời.

kyoka suigetsu — Tác phẩm "Kyoka Suigetsu" của nghệ sĩ nhiếp ảnh Arts@Kamui. Ảnh: ganref.jp

Thành ngữ gần nghĩa

水月鏡像 (suigetsu kyouzou - THỦY NGUYỆT KÍNH TƯỢNG): Cũng sử dụng hình ảnh mặt trăng phản chiếu trên nước và hình ảnh trong gương để ví những thứ chỉ là hình bóng, không thể nắm giữ.

夢幻泡影 (mugen houyou - MỘNG HUYỄN BÀO ẢNH): Nghĩa đen là “giấc mộng, ảo ảnh, bọt nước, cái bóng”, dùng để chỉ những sự vật mong manh, tồn tại ngắn ngủi và không thể nắm bắt.

邯鄲の夢 (kantan no yume - HÀM ĐAN CHI MỘNG): Dùng để chỉ sự phù du của cuộc đời, ví như mỹ sắc hay vinh hoa phú quý chỉ tựa như một giấc mộng, thoắt đến rồi thoắt tan.

Lời kết

Đôi lúc, cuộc đời sẽ mang đến những điều đẹp đẽ, quý báu nhất nhưng cũng là những thứ mà chúng ta không thể nào giữ lại. Ánh hoàng hôn rực rỡ chỉ tồn tại trong một khắc, vầng trăng rọi bóng xuống mặt hồ, hay một người từng khiến ta rung động bằng cả trái tim rồi cũng trở thành ký ức của quá khứ.

Có lẽ chính vì không thể nắm giữ nên từng khoảnh khắc ấy càng trở nên đáng quý. Và vì vạn vật trên cuộc sống này đều như “hoa trong gương, trăng dưới nước” - không có gì là bất biến và không có gì là vĩnh hằng, có lẽ mỗi chúng ta cần học cách trân trọng những gì đang hiện hữu trước mắt và những người đang đồng hành cùng ta ở khoảnh khắc hiện tại.

kilala.vn