Ngôi nhà “tự cung tự cấp” năng lượng giữa đảo Amami

“Tự chủ, độc lập và bền vững” - đó là những gì mà chủ nhân của Amami House đã định hình khi thiết kế ngôi nhà “tự cung tự cấp” năng lượng trên hòn đảo Amami Oshima, phía Tây Nam Nhật Bản.

Dạng kiến trúc “tự cung tự cấp” (off-grid architecture) là những kiểu nhà “tự chủ” về mặt năng lượng - nơi con người tự sản xuất và quản lý năng lượng như điện, nước… mà không phụ thuộc vào hệ thống năng lượng chung. Ví dụ như sử dụng điện từ pin năng lượng mặt trời thay vì hệ thống lưới điện quốc gia, hay lấy nước từ giếng, trữ nước mưa và tái chế nước thải thay cho đường ống cấp nước công cộng.

off-grid-house — Ảnh minh họa về "off-grid architecture" - dạng nhà "tự cung tự cấp" thông qua nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, hệ thống tự lọc nước. Ảnh minh họa: Yanko Design

Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và ô nhiễm môi trường trở thành mối quan tâm toàn cầu, những kiểu nhà “tự chủ” này được xem là lối sống bền vững, tiết kiệm tài nguyên và có trách nhiệm với môi trường.

Giữa hòn đảo Amami Oshima, thuộc quần đảo Amami, ngoài khơi phía Tây Nam Nhật Bản, có một ngôi nhà đặc biệt với phần mái dốc lợp tôn lượn sóng và giếng trời hình tam giác trên đỉnh nóc nhà. Đó là Amami House, một ngôi nhà “tự chủ” có diện tích 119m², do studio Sakai Architects thiết kế, đồng thời cũng là nơi sinh sống của chính nhà sáng lập studio - kiến trúc sư Sakai Kazunori.

Trước tình trạng thời tiết cực đoan trên đảo ngày càng trầm trọng, kiến trúc sư Sakai Kazunori đã quyết định tạo ra một ngôi nhà “tự cung tự cấp”, vận hành hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời, đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu điện sinh hoạt của gia đình.

Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng nguồn năng lượng tái tạo, Amami House còn tích hợp nhiều tiện nghi sinh hoạt hướng đến lối sống bền vững. Phía sau nhà có một khu vườn trồng rau, đồng thời là nơi ủ phân từ rác thải thực phẩm. Trong nhà có một phòng xông hơi nhỏ, sử dụng nhiên liệu được tạo ra từ chính các mảnh gỗ thừa và phế liệu trong quá trình xây dựng.

phòng-xông-hơi-amami-house — Phòng xông hơi hướng ra ngoài trời, sử dụng nhiên liệu từ phế liệu xây dựng. Ảnh: Ishii Toshihisa

Chia sẻ với tạp chí Dezeen, kiến trúc sư Sakai cho biết, thiết kế của ngôi nhà hướng đến một lối sống có thể “vượt qua những bất trắc trong tương lai”, trong bối cảnh mà suy thoái môi trường và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng trầm trọng. Dựa trên những di sản văn hóa và điều kiện môi trường của Amami, Sakai mong muốn mang những giá trị từ lối sống bền vững truyền thống của địa phương vào ngôi nhà “tự chủ” của mình.

Không gian bên trong ngôi nhà được thiết kế dựa trên bố cục bunto (分棟) - phân chia không gian kiến trúc thành nhiều khối nhà tách biệt. Các không gian riêng tư như phòng ngủ, kho chứa, phòng đựng thực phẩm, phòng xông hơi và phòng tắm là những khối phòng độc lập, được bố trí ở bốn góc trên mặt bằng hình vuông.

bản-thiết-kế-amami-house — Bản thiết kế của ngôi nhà Amami House, với 4 góc ngôi nhà là 4 không gian phòng kín, khu vực trung tâm được thiết kế mở thông với không gian ngoài vườn. Ảnh: arquitecturaviva.com

Các không gian kín này được chừa một khoảng rộng cách trần mái, vừa tạo không gian gác mái, vừa giúp thông gió tự nhiên. Phần mái hiên lớn kéo dài đến gần nửa thân nhà để che chắn cho hiên cửa engawa, đồng thời tạo không gian “nửa kín đáo, nửa thoáng mát”.

hiên-nhà-engawa-amami-house — Ảnh: Ishii Toshihisa

Ở trung tâm là khu sinh hoạt chung gồm phòng khách, nhà bếp và phòng ăn chung được thiết kế mở hướng ra không gian bên ngoài. Theo kiến trúc sư Sakai, cách bố trí này vừa đảm bảo tính riêng tư, vừa có thể xóa bỏ những ranh giới cứng nhắc giữa các phòng, giữa trong nhà và ngoài trời, giữa gia đình và cộng đồng xung quanh.