Kurokawa – vùng đất với danh xưng “Satoyama số 1” Nhật Bản

Kurokawa vẫn lưu giữ vẻ nguyên sơ của một Satoyama truyền thống, nơi những nếp nhà và đồng ruộng của con người được chở che bởi phước lành của tự nhiên. Đây cũng nổi tiếng là nơi sản xuất loại than hoa cúc từng được Toyotomi Hideyoshi và Sen no Rikyu dùng để đun nước trong nghi lễ trà đạo.

“Satoyama số 1 Nhật Bản”

Thành phố Kawanishi nằm ở phía đông nam tỉnh Hyogo, là vùng đất được ưu đãi với thiên nhiên trù phú và khí hậu ôn hòa. Đi về phía bắc thành phố là khu vực nhiều đồi núi nhấp nhô, và ở điểm xa nhất chính là Kurokawa – nơi có danh xưng “Satoyama số 1 Nhật Bản”.

Satoyama của Kurokawa được cho là có lịch sử từ thời Heian (794-1185). Trải qua nhiều thế kỷ, nơi đây vẫn tiếp tục lưu giữ phong cảnh làng mạc nguyên sơ và nghề làm than hoa cúc gắn với những khu rừng sồi kunugi. Sự cộng sinh hài hòa của con người với thiên nhiên, đặc biệt là với những khu rừng sồi, đã tạo nên những cảnh quan độc đáo và duy trì mức độ đa dạng sinh học cao cho khu vực.

Vào năm 2009, Kurokawa được Hiệp hội Văn hóa Rừng bầu chọn vào danh sách "100 vùng quê tiêu biểu của Nhật Bản". Từ đây, khu vực này bắt đầu được gọi là "Satoyama số 1 Nhật Bản" bởi ý nghĩa về mặt lịch sử, văn hóa và đa dạng sinh học. 

Năm 2015, Kurokawa được Bộ Môi trường chỉ định là "Satoyama có tầm quan trọng đối với bảo tồn đa dạng sinh học", một ghi nhận dành cho hệ sinh thái phong phú của nơi đây.

Không chỉ trở thành một hình mẫu về bảo tồn Satoyama, Kurokawa cũng là điểm đến dành cho những người yêu thiên nhiên, mong muốn tìm hiểu và cảm nhận nhịp sống nông thôn Nhật Bản yên bình. Vào mùa xuân, núi Nose Myoken được phủ trong sắc hồng mộng mơ của anh đào dại, và đến mùa thu lại khoác lên lớp áo đỏ vàng rực rỡ.

Bức tranh ghép của rừng

Điểm đặc biệt nhất của Kurokawa có lẽ là cảnh quan “patchwork”, những mảng rừng sồi kunugi ở các độ tuổi khác nhau nằm kề nhau tạo nên một bức tranh ghép khổng lồ. Cảnh quan này sinh ra từ nghề làm than lâu đời của người dân nơi đây.

Khi thu hoạch gỗ sồi kunugi để làm than, thay vì chặt sát gốc, người ta sẽ chặt thân cây ở độ cao 0,5-2m tính từ mặt đất để tạo thành một bệ cao. Những chồi mọc từ phần bệ này được nuôi khoảng 10 năm rồi tiếp tục khai thác, kết quả là phần gốc cây dần phình to thành những thân khổng lồ có đường kính lên tới 1m. Những cây kunugi dạng này được gọi là “daiba kunugi”.

Phương pháp này được gọi là “輪伐 – rinpatsu”, có nghĩa là chặt luân phiên. Vì thế nơi đây tồn tại liên tiếp các khoảnh rừng ở nhiều độ tuổi, nối liền nhau như những mảnh ghép.

Khoảng 60 năm trước, kiểu cảnh quan này từng phổ biến khắp Nhật Bản nên không được xem là đặc biệt quý hiếm. Nhưng ngày nay, khi hầu hết rừng Satoyama đã bị bỏ hoang, Kurokawa trở thành một trong số ít nơi để chiêm ngưỡng nó.

Những khu rừng sồi này cũng là môi trường sinh sống của vô số loài côn trùng. Đặc biệt, nhựa cây kunugi, nhất là nhựa từ các cây daiba kunugi, thu hút rất nhiều côn trùng. Bọ hươu trưởng thành hút nhựa cây để sống, còn ấu trùng của chúng ăn gỗ mục của cây.

Và không chỉ có rừng sồi kunugi, mà nơi đây còn có các loại rừng Satoyama khác như rừng sồi konara, rừng thông đỏ, rừng sồi arakashi. Dù những khu rừng này hiện đang trở thành rừng Satoyama bỏ hoang, nhưng xét từ góc độ đa dạng sinh học thì sự tồn tại của 3 loại rừng này là vô cùng quan trọng.