Tinh hoa nghề dệt Nhật Bản trong bộ võ phục Judo

Là một môn võ bắt nguồn từ Nhật Bản và giờ đây được lựa chọn thi đấu ở những giải đấu thể thao lớn, trang phục của môn Judo có tiêu chuẩn khắt khe về chất liệu, kiểu dáng để có thể trở thành “áo giáp” bảo vệ võ sĩ thi đấu an toàn và công bằng.

Đến nay, môn võ này đã bước ra thế giới, thường xuyên xuất hiện tại các sự kiện thể thao lớn như Olympic, Paralympic… Tại đây, nhiều kỹ thuật và chiến thuật được phát triển để phù hợp với thi đấu. Tuy nhiên, cốt lõi của Judo vẫn là sử dụng các kỹ thuật ném (nage-waza) để đưa đối thủ mất thăng bằng và ngã xuống, đồng thời vận dụng các kỹ thuật khống chế dưới đất (katame-waza) như giữ, siết hoặc khóa khớp để giành chiến thắng.

Chính bởi động tác quật ngã này mà chất liệu trang phục trong môn Judo rất quan trọng, cần đảm bảo độ bền, dày dặn cho các động tác nắm và ném.

Khởi đầu của bộ võ phục Judo

Trong những năm đầu phát triển của Judo, ông Kano đã thử sử dụng nhiều loại vải dùng trong kimono truyền thống của Nhật Bản để làm võ phục Judogi (柔道着) nhưng độ bền không cao. Vì vậy, ông đã thực hiện một vài thay đổi trong thiết kế bộ võ phục của mình và tìm kiếm một loại vải chắc chắn hơn. Bên cạnh đó, kiểu dáng cũng được điều chỉnh, trở nên rộng hơn để có thể nắm dễ dàng, đồng thời đảm bảo sự tự do khi di chuyển.

Cải tiến vượt bậc đến từ phương pháp dệt truyền thống

Từ năm 1906, bộ võ phục Judogi đã có tay dài, thiết kế theo kiểu dáng đang được sản xuất và sử dụng hiện nay. Năm 1918, ông Hayakawa Juichi - người sáng lập công ty Kusakura, đã tiếp nhận đơn đặt hàng may võ phục Judogi. Là một chuyên gia về vải sashiko, ông Juichi nhận ra loại vải này có vẻ phù hợp với yêu cầu đối với Judogi - đủ chắc chắn để chịu được những yêu cầu của môn võ này.

Sashiko-ori là một phương pháp dệt kế thừa kỹ thuật may vá truyền thống Sashiko. Phương pháp này giúp tăng cường độ bền của vải bằng cách kết hợp các sợi chỉ khâu vào chất liệu, tạo ra loại vải ấm áp và bền chắc. Sashiko-ori được sử dụng cho trang phục võ thuật như Judo và Kendo vì độ bền, chống nhăn, thấm hút mồ hôi tốt.

Sau Thế chiến thứ hai, Judogi vẫn được làm thủ công vì chưa có máy móc có thể sản xuất hàng loạt. Quá trình công nghiệp hóa sản xuất chỉ diễn ra vào năm 1970, tạo ra cách dệt có họa tiết hishisashi (hình thoi) có thể thấy trên vạt áo. Từ đó đến nay, nhiều tiêu chuẩn được thiết lập trong cả trang phục để đảm bảo bảo sự công bằng tối đa trong các cuộc thi mang tính toàn cầu.

Tiêu chuẩn về Judogi

Ban đầu, có rất ít quy định đối với Judogi. Nhưng khi việc thi đấu phổ biến hơn, có những “thủ thuật” được tạo ra. Ví dụ, một số võ sĩ sẽ mặc Judogi có phần cổ áo cứng hoặc tay áo bó sát khiến đối thủ không thể nắm để quật được. Đó là những bộ trang phục được làm rẻ tiền và có chất lượng thấp hơn so với đồng phục sản xuất tại Nhật Bản. Nhiều người lo ngại điều này sẽ làm mất đi sự công bằng trong giải đấu.

Chính vì thế, Liên đoàn Judo Quốc tế (IJF) năm 2014 đã đưa ra các quy định rõ ràng về đồng phục. IJF đã tham khảo ý kiến của công ty Kusakura về những thay đổi và sử dụng đồng phục của họ làm tiêu chuẩn, đồng thời Kusakura cũng đóng vai trò cố vấn trang phục.