Tokuryu: Những băng nhóm “vô hình” lôi kéo thanh thiếu niên vào "thế giới ngầm"

Trong nhiều thập kỷ trở lại đây, các băng đảng Yakuza ngày càng suy yếu trước các cuộc trấn áp của chính phủ Nhật Bản. Nhưng thay vào đó, xã hội Nhật lại phải chứng kiến sự trỗi dậy của một dạng tội phạm có tổ chức mới, được gọi là Tokuryu.

Trong tháng 5 vừa qua, có một vụ án mạng đang gây xôn xao xã hội Nhật Bản khi 4 kẻ gây án là những học sinh trung học tuổi mới 16. Đây chỉ là một trong số những vụ án mà thủ phạm vẫn còn đang ở độ tuổi thanh thiếu niên, gần như không có tiền án tiền sự. Hầu hết các thủ phạm trong những vụ việc này được cho là dính líu đến các tổ chức Tokuryu - những băng nhóm ẩn danh, tuyển dụng qua mạng và chủ yếu lôi kéo thanh thiếu niên tham gia phạm tội.

Tokuryu là gì?

Tokuryu (匿流) được ghép từ “tokumei - 匿名” (ẩn danh) và “ryudo - 流動” (lưu động, linh hoạt). Đây là thuật ngữ mà giới chức Nhật Bản dùng để chỉ những nhóm tội phạm có tổ chức rời rạc, hoạt động linh hoạt và không có cấu trúc cố định như các băng đảng yakuza truyền thống.

tokuryu-là-gì Các thành viên của một nhóm Tokuryu thường không quen biết nhau và cũng không biết danh tính thật của nhau, thậm chí cũng không biết ai là người đứng đầu điều khiển toàn bộ kế hoạch phạm tội. Mọi liên lạc chủ yếu thông qua mạng xã hội hoặc các ứng dụng nhắn tin mã hóa ẩn danh.

Những nhóm này liên quan đến đủ loại tội phạm: lừa đảo, trộm cướp, bạo lực và thậm chí giết người. Không có những hình xăm kín người, những văn phòng công khai hay hệ thống liên kết chặt chẽ giữa các thành viên như Yakuza, việc truy vết các Tokuryu trở nên khó khăn hơn nhiều.

“Yami baito” - chiếc bẫy “việc làm” đang nhắm vào giới trẻ

Phần lớn “tay chân” của các băng nhóm Tokuryu được tuyển dụng thông qua Yami baito - thuật ngữ chỉ các hoạt động bất hợp pháp núp bóng công việc làm thêm, thường được đăng tuyển trên các trang mạng xã hội.

Nhiều người trẻ tiếp cận những lời tuyển dụng này qua Instagram, Telegram hoặc các nền tảng tìm việc ngắn hạn. Các bài đăng sẽ đưa ra lời hứa hẹn “việc nhẹ lương cao”, “trả lương theo ngày” hoặc “công việc đơn giản nhận tiền nhanh” để thu hút người ứng tuyển.

Nhưng sau khi tham gia, nhiều người mới phát hiện mình đã bị kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật, chẳng hạn như là người đứng ra nhận tiền trong một vụ lừa đảo hoặc đi giao những “món hàng” phạm pháp.

Nhiều người tham gia Yami baito đã khai rằng, họ bị đe dọa hoặc bị uy hiếp đến gia đình nếu muốn rút lui khỏi công việc.

Vì sao thanh thiếu niên dễ bị lôi kéo hơn?

Trước đây, những người ứng tuyển vào các công việc phi pháp kiểu này thường là người trung niên thất nghiệp hoặc đang gặp khó khăn tài chính, chủ yếu tham gia vào các đường dây lừa đảo qua điện thoại.

Nhưng khi mạng xã hội phát triển, nhiều người trẻ ở độ tuổi thanh thiếu niên cũng bắt đầu tiếp cận được các “công việc làm thêm” này. Tuy nhiên, họ còn quá nhỏ để giả danh luật sư hay nhân viên ngân hàng để lừa người khác, nên các Tokuryu đưa cho họ những vụ đột nhập, trộm cướp hay tấn công bạo lực.

Theo nhà báo chuyên mảng tội phạm Ishihara Yukio, lý do là vì các Tokuryu nhận thấy “những con tốt nhỏ tuổi” này nhanh nhẹn, có nhiều sức khỏe, nghe lời hơn và dễ bị thao túng hơn.

thanh-thiếu-niên-phạm-tội — Một nghi phạm là học sinh trung học 16 tuổi bị bắt giữ trong vụ đột nhập gây án mạng tại tỉnh Tochigi vào ngày 14/5/2026. Ảnh: Mainichi

Khác với các băng cướp chuyên nghiệp, phần lớn những thanh thiếu niên này gần như không có kinh nghiệm phạm tội. Họ chỉ đơn giản làm theo chỉ đạo được gửi qua điện thoại.

Theo Ishihara, những người trưởng thành, nhất là khi lần đầu phạm tội, thường do dự khi phải sử dụng bạo lực. Trong khi đó, thanh thiếu niên lại dễ bị kích động và sẵn sàng tuân theo mệnh lệnh hơn. Khi không biết tài sản được cất ở đâu, các nhóm đột nhập thường khống chế và đánh đập nạn nhân để ép khai nơi giấu tiền hoặc đồ có giá trị.

Các chuyên gia cũng cho rằng nhiều thanh thiếu niên Nhật Bản ít theo dõi tin tức thời sự và không hình dung được những hậu quả về mặt pháp luật cho những gì mình đã gây ra. Không ít thanh thiếu niên còn bị các đối tượng cầm đầu dụ dỗ rằng: vì còn là trẻ vị thành niên nên dù bị bắt cũng sẽ không phải ngồi tù, hoặc nhắm vào tâm lý muốn “kiếm tiền khi còn trẻ” của các em.

yami-baito-header — Ảnh minh họa: Tokyo Weekender

Giáo sư Okabe Takeshi tại Đại học Kyoto, chuyên gia về hành vi tội phạm ở thanh thiếu niên, cho biết, bên cạnh việc tăng cường trấn áp các tổ chức Tokuryu, cần phải giúp giới trẻ nhận thức được hậu quả hành vi của mình và cho họ biết rằng hiện Nhật Bản vẫn có những hệ thống hỗ trợ tài chính, chương trình giảm nợ hay phúc lợi xã hội dành cho người gặp khó khăn.

Theo Giáo sư chia sẻ, nhiều thanh thiếu niên tham gia Yami baito vì đang gặp khó khăn tài chính. Một số đã mang nợ từ khi còn chưa đến tuổi 20 và cảm thấy mình không còn lựa chọn nào khác ngoài việc kiếm tiền bằng con đường phạm pháp.

“Có những trường hợp các em tham gia Yami baito vì nghĩ rằng đó là cách duy nhất để sống tiếp,” Giáo sư Okabe nhấn mạnh. “Chúng ta cần cho các em biết rằng luôn có nơi để tìm kiếm sự giúp đỡ và vẫn có cơ hội để làm lại cuộc đời”.

kilala.vn