Nhật Bản đẩy mạnh việc thu gom và tái chế pin

Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, những cục pin không sử dụng còn dễ gây ra cháy nổ. Vì thế, chính quyền Nhật đã có động thái đưa ra những quy định khắt khe hơn trong việc thu gom loại rác này.

• Pin khô - là một trong những loại pin phổ biến nhất được sử dụng trong các thiết bị gia dụng, đèn, đồng hồ, điều khiển từ xa, đồ chơi và nhiều thiết bị khác.
• Pin sạc hoặc pin lithium-ion: được sử dụng trong điện thoại di động, máy tính xách tay, xe đạp điện, máy hút bụi không dây, thuốc lá điện tử, quạt cầm tay…
• Pin cúc áo: loại pin tròn nhỏ, dẹt.

Đặc biệt, trước hàng loạt vụ cháy do pin lithium-ion gây ra, Bộ Môi trường Nhật Bản đã ban hành chính sách mới về thu gom pin đã qua sử dụng. Chính sách này kêu gọi các đô thị thu gom từ các hộ gia đình tất cả các loại pin lithium-ion không còn cần thiết.

Nếu sử dụng hoặc thải bỏ pin lithium-ion không đúng cách, chúng có thể gây ra hỏa hoạn hoặc nổ. Pin lithium-ion sẽ bị xuống cấp theo thời gian và có thể tích tụ khí dễ cháy bên trong. Khí này có thể khiến pin bị phồng. Nếu pin ở trạng thái này chịu tác động mạnh hoặc áp suất lớn, nó có thể bị đoản mạch. Hoặc nếu bị sạc quá mức, nó có thể tạo ra nhiệt bất thường và khí tích tụ bên trong pin có thể bốc cháy.

Cách xử lý pin và các thiết bị điện tử đúng cách

Tại Nhật Bản, việc thu gom và tái chế thiết bị điện hết hạn sử dụng (EOL) được thúc đẩy nhằm đạt được sự tuần hoàn tài nguyên hợp lý cũng như giảm tải cho các cơ sở xử lý chất thải. Luật Tái chế Thiết bị Gia dụng của Nhật Bản có hiệu lực từ năm 2001, bao gồm bốn mặt hàng lớn (thường được gọi là bốn loại thiết bị gia dụng), đó là tivi, máy điều hòa, tủ lạnh/tủ đông và máy giặt/máy sấy.

Theo luật này, một cơ chế đã được thiết lập, buộc các nhà bán lẻ phải thu gom các sản phẩm hết hạn sử dụng từ người tiêu dùng, những người sẽ trả phí tái chế theo quy định khi thay thế các mặt hàng này.

Nhiều thiết bị gia dụng nhỏ đã qua sử dụng có chứa pin. Hầu hết các đô thị thu gom các thiết bị này đều yêu cầu người tiêu dùng tháo pin trước khi vứt bỏ sản phẩm. Một số loại pin có thể dễ dàng tháo bằng tay hoặc dụng cụ đơn giản, nhưng một số khác thì không.

Việc xử lý pin ở Nhật Bản có những quy định rất cụ thể. Pin tuyệt đối không được vứt chung với rác thải thông thường, dù là rác dễ cháy hay không cháy. Điều này áp dụng chung với các loại pin.

Vậy, nên xử lý pin đã tháo ra từ các thiết bị gia dụng hết hạn sử dụng như thế nào?

• Pin khô: Nhiều siêu thị, cửa hàng tiện lợi và cửa hàng bán lẻ điện tử có thùng thu gom pin khô đặt gần lối vào hoặc quầy thu ngân.
• Pin sạc hoặc pin lithium-ion: Loại pin này cần được bảo quản đặc biệt. Hãy tìm các cửa hàng tham gia chương trình JBRC (Trung tâm tái chế pin sạc di động Nhật Bản).
• Pin cúc áo: Hãy mang chúng đến các cửa hàng đồng hồ hoặc cửa hàng máy ảnh có dịch vụ thu gom.

Những điều không nên làm khi xử lý rác thải điện tử

• Không được vứt các thiết bị điện vào thùng rác thông thường. Việc này là bất hợp pháp và gây hại.
• Không được vứt rác thải điện tử bừa bãi trên đường phố hoặc ở những khu vực không được chỉ định. Hành vi này có thể bị coi là đổ rác trái phép.
• Tránh để pin lẫn với rác thải thông thường. Điều này có thể gây cháy hoặc ô nhiễm môi trường.
• Đừng quên xóa dữ liệu cá nhân khỏi các thiết bị như máy tính hoặc điện thoại trước khi vứt bỏ.

Tại Việt Nam, bạn có thể đến các điểm thu gom pin cũ gần nơi bạn sống nhất. Hoặc vào ngày 24 – 25/01/2026, tại sự kiện Một Tay Nải Xanh – Kilala Mottainai Day bạn cũng có thể tham gia đổi pin và nhận quà hoặc phiếu trải nghiệm hoạt động thú vị.