Khi những “sinh viên” Nhật Bản trở lại giảng đường ở tuổi 60
Bác Hồ đã từng nói: “Học tập là việc suốt đời”. Lúc con người ngừng học tập và tiếp thu cũng là lúc chúng ta tự tay đóng lại cánh cửa rộng mở của cuộc đời. Và tại Nhật Bản, ngày càng nhiều người cao tuổi đã lựa chọn quay trở lại giảng đường đại học sau khi nghỉ hưu.
Trở lại giảng đường sau khi nghỉ hưu
Vào một buổi chiều cuối tháng 9, một buổi giảng về môn Lý thuyết Tài chính đã diễn ra tại khuôn viên Ikebukuro của trường Đại học Rikkyo, Tokyo. Hàng chục sinh viên đang chăm chú lắng nghe bài giảng. Nhưng không phải là những gương mặt tuổi đôi mươi quen thuộc, mà phần lớn đều đã bước qua tuổi 60.
Đây là khóa học thuộc chương trình đào tạo Cao đẳng giai đoạn 2 của Đại học Rikkyo, được triển khai từ năm 2008, dành cho những người từ 50 tuổi trở lên muốn quay lại giảng đường và thử thách bản thân ở một chặng đường mới.
Khóa học đại cương này kéo dài một năm. Các lớp học và hội thảo chủ yếu diễn ra vào các buổi chiều trong tuần. Sinh viên tích lũy đủ 18 tín chỉ sẽ được cấp chứng nhận hoàn thành chương trình theo quy định của Luật Giáo dục Nhật Bản. Những ai muốn tiếp tục trau dồi kiến thức có thể học thêm một năm ở chương trình chuyên ngành.
Độ tuổi trung bình của sinh viên lớp từ 63-64 tuổi, có người đã nghỉ hưu, có người vẫn đang đi làm và tranh thủ học thêm để chuẩn bị cho tương lai.
Học tập để “nâng cấp bản thân” trong kỷ nguyên AI
Bà Kubomura Tamaki là một trong những sinh viên tiêu biểu của khóa học. Năm 2024, bà quyết định nghỉ việc tại một công ty sản xuất lớn trước khi đến tuổi nghỉ hưu bắt buộc. Thay vì tìm một công việc mới, bà lựa chọn quay lại trường đại học. “Tôi muốn nâng cấp bản thân bằng cách học thêm về trí tuệ nhân tạo”, bà Kubomura chia sẻ.
Sau khi vượt qua kỳ thi đầu vào gồm một bài luận theo chủ đề và phỏng vấn, bà chính thức nhập học. Trong quá trình học, bà siêng năng tham dự các lớp giảng về chủ đề thể thao và truyền thông, nghiên cứu về bóng chày chuyên nghiệp và Thế vận hội Olympic. Bà cũng hoàn thành tốt các bài tập trong khóa Thiết kế hoạt động học tập dựa trên nghệ thuật.
“Khi đi học ở tuổi thiếu niên, tôi cảm thấy đó là nghĩa vụ. Nhưng giờ đây tôi thực sự cảm nhận được rằng việc học tập làm cho cuộc sống của mình phong phú hơn và việc học là không có điểm dừng”, bà nói với ánh mắt rạng rỡ.
Bà Kubomura Tamaki cũng bày tỏ mong muốn có thể hỗ trợ những người cao tuổi đang bị bỏ lại phía sau trong làn sóng công nghệ số, bằng cách ứng dụng các kỹ năng AI mà mình đang học.
Khám phá một “chân trời mới” sau khi nghỉ hưu
Ông Masuyama Hitoshi cũng bắt đầu theo học tại đây sau khi nghỉ hưu vào năm 2024. Trước đó, ông từng tốt nghiệp ngành kỹ thuật tài nguyên và làm việc nhiều năm trong lĩnh vực môi trường tại một công ty luyện kim. “Tôi đã hoàn thành những việc cần làm với vai trò một người lao động cần mẫn. Tôi muốn bước vào một thế giới mới để tìm xem mình sẽ làm gì tiếp theo,” ông chia sẻ.
Vì vậy, ông Masuyama bắt đầu đăng ký học các lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ như văn học và lịch sử. Ông cũng bắt đầu tìm hiểu đến các tổ chức phi lợi nhuận (NPO) và hoạt động tình nguyện.
Nói về dự định tương lai, ông bày tỏ đầy nhiệt huyết: “Xã hội Nhật Bản hiện nay còn thiếu ý thức về sự tương trợ lẫn nhau. Tôi muốn tham gia các tổ chức phi lợi nhuận hoặc hoạt động tình nguyện để thúc đẩy giao lưu văn hóa và trao đổi quốc tế.”
Kết hợp kinh nghiệm với tri thức mới
Ông Ikeguchi Takeshi, người đứng đầu Teinengo Laboratory - tổ chức chuyên nghiên cứu và đào tạo về sự nghiệp và lối sống sau tuổi nghỉ hưu - nhận định rằng việc người trung niên và cao tuổi quay lại đại học có ý nghĩa rất lớn.
“Lộ trình nghề nghiệp của nhân viên các công ty tại Nhật thường do doanh nghiệp quyết định thông qua điều chuyển và bổ nhiệm. Vì vậy, nhiều người gặp khó khăn khi phải tự suy nghĩ về sự nghiệp sau nghỉ hưu. Hầu hết họ ít khi chuyển việc nên cũng khó nhận ra thế mạnh và tiềm năng thực sự của bản thân.
Với những kỹ năng và kinh nghiệm sẵn có, họ có thể nhanh chóng kết hợp chúng với tri thức mới học được và tìm tòi cách áp dụng để đóng góp cho xã hội.
Còn nếu theo học khi vẫn đang làm việc, họ còn có thể áp dụng kiến thức mới vào công việc hiện tại, đồng thời định hình mục tiêu rõ ràng cho giai đoạn sau nghỉ hưu. Ngay cả khi chưa xác định được hướng đi nghề nghiệp mới, việc học vẫn có thể mang lại nguồn cảm hứng khi được hòa mình vào môi trường đại học năng động."
Mở rộng chương trình đại học cho người cao tuổi
Không chỉ riêng Đại học Rikkyo, ngày càng nhiều trường đại học khác tại Nhật mở rộng các chương trình đào tạo lại kỹ năng cho người đi làm và người cao tuổi (reskilling). Theo Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT), tính đến năm tài khóa 2023, có đến 239 trường đại học đang triển khai các khóa học có cấp chứng nhận đa dạng độ tuổi.
Ví dụ như Đại học Waseda đang triển khai chương trình đào tạo Định hướng nghề nghiệp dành cho người đi làm từ 40-65 tuổi nhằm giúp họ thiết kế sự nghiệp cho nửa sau của cuộc đời. Cùng với đó, Đại học Meiji đang mở chương trình Smart Career dành cho phụ nữ, gồm một khóa học kinh doanh tổng quát kéo dài 6 tháng dành cho những người hướng tới vai trò lãnh đạo hoặc quản lý, và khóa kinh doanh cơ bản 4 tháng để học về văn hóa kinh doanh.
kilala.vn
Nguồn: The Japan News
Đăng nhập tài khoản để bình luận