NỘI DUNG BÀI VIẾT

    Gorihatsu-gakari: Những người thợ cắt tóc cho Hoàng gia Nhật Bản

    Gorihatsu-gakari là danh xưng dành cho những người đảm nhiệm trọng trách chăm sóc tóc cho Thiên hoàng. Trong lịch sử, những người thợ cắt tóc xuất thân từ gia đình Ohba đã được Hoàng gia tin tưởng và giao cho trọng trách ấy, qua 3 thế hệ Thiên hoàng Nhật Bản. 

    Trong lịch sử Nhật Bản, đặc biệt là trước Thế chiến thứ hai, Thiên hoàng Nhật Bản được người dân tôn kính và xem như một vị thần thiêng liêng, cao quý. Vì vậy, những công việc chăm sóc Thiên hoàng đều được kiểm soát nghiêm ngặt. Đặc biệt là với công việc cắt tóc và cạo râu, những người có thể cầm lưỡi dao kéo sắc bén kề sát cổ Thiên hoàng chắc chắn phải là một người đáng tin cậy và cẩn trọng tuyệt đối. 

    Trước thế kỷ 20, những công việc cắt tóc, cạo râu này chủ yếu cho những người hầu phục vụ trong gia đình Hoàng gia đảm nhiệm. Cho đến thời Taisho (1912-1926), Ohba Hideyoshi - một người thợ cắt tóc bình dân đã được giao trọng trách chăm sóc tóc cho Thái tử Hirohito. 

    Từ một thợ cắt tóc bình dân đến người phục vụ Hoàng gia

    Giữa thời Minh Trị đến thời Taisho, Nhật Bản từng bước chuyển sang thời kỳ hiện đại hóa đất nước và bắt đầu du nhập nhiều văn hóa từ phương Tây, từ nghệ thuật, ẩm thực đến âm nhạc, thời trang. Trong đó, Ohba Hideyoshi là một trong những người tiên phong phát triển nghề làm tóc kiểu phương Tây tại Nhật Bản. 

    ohba hideyoshi
    Ohba Hideyoshi - một trong những người tiên phong mang phong cách làm tóc phương Tây đến Nhật Bản. Ảnh: ameblo.jp

    Khi ấy, trong lúc kiểu tóc truyền thống chonmage (búi tóc trên đỉnh đầu) vẫn còn phổ biến, Ohba Hideyoshi đã đến Thượng Hải để học các kỹ thuật cắt tóc và cạo râu kiểu phương Tây. Sau khi trở về Nhật Bản, ông mở một tiệm cắt tóc kiểu Tây ở Yokohama rồi mở rộng thêm nhiều tiệm đến tận Tokyo. 

    Những tiệm cắt tóc của ông nhanh chóng thu hút tầng lớp quý tộc, quan chức và giới thượng lưu đến trải nghiệm kiểu tóc và cạo râu kiểu phương Tây mới lạ. Dần dần, những cửa tiệm này trở thành một nơi sang trọng thường được giới thượng lưu ghé đến để gặp mặt, giao lưu.  

    Nhờ vị trí gần các cơ quan hành chính của Chính phủ đương thời, cửa tiệm cũng thường xuyên đón tiếp những người làm việc trong Hoàng gia. Dần dần, ông HIdeyoshi trở thành nhà cung cấp các sản phẩm chăm sóc da và tóc cho Hoàng cung. 

    Khi danh tiếng của gia đình Ohba ngày càng lan xa, ông Ohba Hideyoshi chính thức được bổ nhiệm chức danh “thợ cắt tóc Hoàng gia”, hay Gorihatsu-gakari (御理髪掛). Ông được giao phục vụ cho Thái tử Hirohito (sau này là Thiên hoàng Showa), trong chuyến công du châu Âu trên thiết giáp hạm Katori. 

    Gia đình thợ cắt tóc được 3 thế hệ Thiên hoàng tin tưởng

    Sau ông Hideyoshi, những thế hệ sau của gia đình Ohba vẫn tiếp tục truyền thống phục vụ Hoàng gia qua suốt 3 đời Thiên hoàng.

    Con trai của Hideyoshi - ông Ohba Eiichi, tiếp tục đảm nhiệm công việc cắt tóc cho Thiên hoàng Showa từ năm 1941-1943. Sau đó, con trai của Eiichi là ông Ohba Ryukichi kế thừa vị trí Gorihatsu-gakari từ năm 2007-2017, phụ trách chăm sóc tóc cho Thiên hoàng Akihito (nay là Thượng hoàng) và Thái tử Naruhito (Thiên hoàng đương nhiệm).

    ohba ryukichi
    Ông Ohba Ryukichi - người kế thừa vị trí Gorihatsu-gakari từ năm 2007-2017. Ảnh: jisin.jp

    Đối với gia đình Ohba, công việc này là một trọng trách đòi hỏi sự tận tâm, cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cao. Trước đây, những người thợ cắt tóc Hoàng gia này sẽ thực hiện một nghi thức dội nước lạnh lên người để thanh tẩy bản thân trước khi vào Hoàng cung thực hiện nhiệm vụ. Họ cũng luôn ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình khi sử dụng những dụng cụ sắc bén để chăm sóc diện mạo cho Thiên hoàng.

    “Vì lưỡi dao của một Gorihatsu-gakari đã đặt lên người Thiên Hoàng, nên nếu phạm sai lầm khi thực hiện nhiệm vụ, chúng tôi sẵn sàng thực hiện nghi thức seppuku để chuộc tội,” ông Ohba Ryukichi đã lớn lên với lời giáo huấn của gia đình như vậy. 

    giấy thông hành của gia đình Ohba
    Tấm thẻ thông hành chứng nhận ông Ohba Eiichi - cha của ông Ohba Ryukichi - là thợ cắt tóc ngự dụng của Hoàng gia Nhật Bản. Ảnh: camp-fire.jp

    Đến thời ông Ryukichi, mối quan hệ giữa người thợ cắt tóc và các thành viên Hoàng gia đã trở nên gần gũi hơn. Không giống cha ông của mình, ông Ryukichi thường có những cuộc trò chuyện thoải mái với các thành viên Hoàng gia trong lúc đang làm tóc.

    ohba ryuichi và thiên hoàng naruhito
    Ông Ohba Ryukichi (trái) và Thái tử Naruhito (phải) - cũng là vị Nhật hoàng đương nhiệm hiện nay. 

    Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Sankei Shimbun, ông Ryukichi kể rằng Thượng hoàng Akihito thường tranh thủ đọc tài liệu, sách báo trong lúc cắt tóc. “Mỗi khi cắt tóc xong, Thượng hoàng Akihito luôn mỉm cười nói lời cảm ơn,” ông kể lại.

    Với Ryukichi, nhiệm vụ của một Gorihatsu-gakari không chỉ là chăm sóc diện mạo của các thành viên Hoàng gia mà còn là mang đến những giây phút thư giãn hiếm hoi giữa lịch trình bận rộn. Ông đã dành phần lớn đời mình để nghiên cứu các kỹ thuật gội rửa, chăm sóc da đầu để giúp Thiên hoàng cảm thấy thư giãn và thoải mái hơn sau mỗi lần đến tiệm. 

    Khép lại lịch sử 144 năm

    Trong những năm gần đây, dưới sự điều hành của ông Ryukichi, các cửa tiệm của gia đình Ohba dần phát triển thành các cơ sở chăm sóc tóc chuyên nghiệp tại Akasaka và Aoyama, Tokyo. 

    Tuy nhiên, kể từ khi ông Ohba Ryukichi qua đời vào tháng 2/2026, gia đình Ohba mất đi người lãnh đạo dẫn dắt, khiến tình hình tài chính của doanh nghiệp ngày càng khó khăn. Đến ngày 5/8, công ty Ohba đã bắt đầu các thủ tục phá sản và đóng cửa tất cả các cơ sở kinh doanh của mình, khép lại 144 năm lịch sử của một gia đình “thợ cắt tóc cho Hoàng gia Nhật Bản”. 

    kilala.vn

    Nguồn: Tokyo Weekender

    Category

    Bình luận không được chứa các ký tự đặc biệt!

    Vui lòng chỉnh sửa lại bình luận của bạn!