Nhật Bản lo ngại “khủng hoảng Naphtha” có thể gây bão giá

Từ bao bì thực phẩm, túi rác cho đến vật tư y tế, tình hình bất ổn tại Trung Đông đang tạo ra những tác động dây chuyền đến đời sống thường ngày tại Nhật, mà nguyên nhân nằm ở loại nguyên liệu ít ai từng biết đến: naphtha. 

Naphtha là gì và vì sao Nhật Bản phụ thuộc vào nó?

Naphtha (còn được gọi là “nafusa - ナフサ” trong tiếng Nhật) là sản phẩm hóa dầu được tinh chế từ dầu thô, tương tự như xăng hay dầu hỏa. Đây là nguyên liệu thiết yếu để sản xuất xăng, nhựa, cao su tổng hợp, vật liệu đóng gói, làm dung môi mực in, chất kết dính cũng như nhiều vật tư y tế như ống tiêm, găng tay… 

Theo số liệu, hơn 40% lượng naphtha sử dụng tại Nhật được nhập về từ khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới - đã khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn nghiêm trọng. Đến nay, lượng nhập khẩu naphtha và các loại dầu khác từ Trung Đông đến Nhật Bản đã giảm gần 37% so với cùng kỳ năm trước, dẫn đến giá cả naphtha trong nước cũng tăng mạnh lên đến 83,2% so với đầu năm. 

Khi nguồn cung trở nên bất ổn, hàng loạt doanh nghiệp sản xuất tại Nhật đã buộc phải thay đổi bao bì, cắt giảm vật liệu nhựa hoặc tăng giá sản phẩm.

Bao bì trắng đen và những thay đổi trong siêu thị Nhật  

Một trong những thay đổi nhận được nhiều sự quan tâm nhất là việc hãng snack nổi tiếng Calbee thông báo chuyển sang bao bì in trắng đen cho 14 sản phẩm chủ lực, bao gồm cả sản phẩm khoai tây chiên nổi tiếng của hãng. Không chỉ vậy, hình ảnh linh vật khoai tây đội mũ quen thuộc cũng tạm thời biến mất khỏi bao bì sản phẩm.

Theo công ty, việc đổi sang bao bì trắng đen giúp cắt giảm khoảng một nửa lượng mực cần thiết để in bao bì so với mọi khi, nhất là trong bối cảnh nguồn cung dung môi và mực in từ naphtha trở nên thiếu ổn định.

Nhiều doanh nghiệp khác cũng bắt đầu điều chỉnh để tiết kiệm nguyên liệu: chuỗi cửa hàng tiện lợi Lawson đã thay thế nắp ly cà phê nóng từ nhựa sang giấy, Aeon lên kế hoạch giảm số lượng khay nhựa và giảm bớt màu sắc in ấn trên bao bì dòng sản phẩm Topvalu của mình. Cùng với đó, chuỗi nhà hàng Gyoza no Manshu đã tạm ngừng bán há cảo đông lạnh vì thiếu hụt khay nhựa đựng sản phẩm. 

Giá cả nhu yếu phẩm gia tăng, ngành y tế cũng bị ảnh hưởng

Các nhà sản xuất thực phẩm đã lần lượt tăng giá do chi phí bao bì leo thang. Một số hãng sản xuất natto đóng hộp đã tăng giá thêm 15-20% vì chi phí màng nhựa và hộp đựng tăng mạnh.