Sato Shuetsu: Người “thợ chữ” tận tụy giữa ga tàu Tokyo

Từ vài cuộn băng keo và con dao rọc giấy, một nhân viên an ninh nhà ga đã tạo nên những tấm biển chỉ dẫn độc đáo, vừa giúp điều hướng hiệu quả, vừa trở thành biểu tượng nghệ thuật giữa mê cung tàu điện ngầm Tokyo. 

Từ nhân viên an ninh đến nghệ sĩ thiết kế  

Tác giả của những biển chỉ dẫn đặc biệt đó là Sato Shuetsu - nhân viên an ninh tại nhà ga Shinjuku. Khi mới vào nghề từ năm 2002, nhiệm vụ của ông là dùng loa cầm tay để điều phối dòng người di chuyển qua các khu vực đang thi công. Dù vậy, giữa biển người cuồn cuộn, tiếng loa dễ dàng bị nuốt chửng bởi âm thanh hỗn độn, và có nhiều người trở nên bực bội với ông vì không thể tìm thấy đường lên tàu.

“Có quá nhiều người qua lại, gần như chẳng ai nghe thấy tôi nói,” ông Sato từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn. Nhiều người sau khi được hướng dẫn vẫn không thể lên đúng tàu. Vì vậy, ông Sato nảy ra ý nghĩ phải tìm cách hướng dẫn một cách trực quan hơn, dễ hiểu hơn. 

Với vài cuộn băng keo vải và một con dao rọc giấy, ông bắt đầu tự tay tạo ra những tấm biển chỉ dẫn tạm thời. Không ngờ, giải pháp “chữa cháy” ấy lại trở thành những dấu ấn nghệ thuật độc đáo trong lòng mê cung tàu điện ngầm tại Tokyo.

Sato Shuetsu chưa từng trải qua một khóa học bài bản nào về ngành thiết kế đồ họa. Thế nhưng, ông lại sở hữu đôi mắt thẩm mỹ đặc biệt tinh tế về hình khối và màu sắc. Những phông chữ do ông thiết kế rất thanh lịch, độc bản và rất dễ đọc, phục vụ đúng mục đích của nó là hướng dẫn hành khách một cách trực quan nhất có thể. 

Bắt đầu bằng cách dán những dải băng keo theo chiều ngang và dọc, ông cắt bỏ những phần thừa và khéo léo xử lý những đường cong uốn lượn để tạo thành từng chữ cái. Nghe thì tưởng chừng dễ dàng, nhưng một tấm biển nhỏ đơn giản cũng mất hàng giờ đồng hồ để hoàn thành. 

Điều khiến ông nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn chính là khả năng thiết kế cả kiểu chữ tiếng Nhật, Hán tự và cả chữ cái Latin. Các nét chữ được “phóng đại” đến cực hạn trong một hệ thống lưới, vừa mạnh mẽ vừa rõ ràng. Ngoài ra, ông còn có thể thiết kế những sơ đồ nhà ga phức tạp, với các biểu tượng tùy chỉnh và mã màu khác nhau cho từng tuyến tàu - tất cả đều được làm thủ công từ băng dính. 

Phông chữ riêng mang tên “Shuetsu-tai” 

Theo thời gian, những tấm biển của Sato Shuetsu dần thu hút sự chú ý của cộng đồng sáng tạo. Phong cách chữ nét gọn, bo tròn đặc trưng của ông được nhiều nhà thiết kế đánh giá cao và gọi đó là “Shuetsu-tai - 修悦体” hay “phông chữ Shuetsu”.