NỘI DUNG BÀI VIẾT

    Fukumen shinga: hiện tượng “ca sĩ giấu mặt” trong làng nhạc Nhật

    Tại xứ Phù Tang, ngày càng nhiều nghệ sĩ lựa chọn che giấu diện mạo và danh tính thực khi xuất hiện trước công chúng, tạo nên sức hút độc đáo của làng nhạc Nhật Bản.

    Fukumen shinga là gì?

    Trong tiếng Nhật, fukumen shinga (覆面シンガー) có nghĩa là “ca sĩ đeo mặt nạ”, dùng để chỉ những nghệ sĩ chủ động che giấu danh tính và không để lộ mặt khi hoạt động trước công chúng. Họ có thể sử dụng mặt nạ, bóng người, avatar hoặc hình đại diện kiểu hoạt hình thay cho việc xuất hiện trực tiếp.

    giau-mat
    Ảnh: Nippon

    Fukumen shinga bắt đầu gây chú ý từ đầu những năm 2010 và phát triển mạnh cùng các nền tảng trực tuyến như YouTube. Hình thức này cho phép nghệ sĩ đặt giọng hát và âm nhạc vào vị trí trung tâm, bỏ qua các yếu tố khác như ngoại hình.

    Nguồn gốc của “chiếc mặt nạ”

    Việc sử dụng hình ảnh ẩn danh trong âm nhạc Nhật Bản có thể nói là không hoàn toàn mới. Mặt nạ vốn đã xuất hiện trong văn hóa và các loại hình nghệ thuật biểu diễn lâu đời của Nhật Bản như múa Bugaku hay kịch Noh. Vì vậy, fukumen shinga có thể được xem như một cách diễn giải hiện đại của truyền thống này.

    Hình ảnh chiếc mặt nạ cũng từng xuất hiện trong âm nhạc Nhật Bản hiện đại. Năm 1979, ban nhạc technopop Yellow Magic Orchestra phát hành ca khúc Behind the Mask. Bài hát này khơi gợi lên khoảng trống cảm xúc ẩn sau những "mặt nạ" mà mọi người buộc phải đeo trong cuộc sống.

    behind-the-mask
    Yellow Magic Orchestra với ca khúc Behind the Mask. Ảnh: Spotify

    Ca khúc sau đó có phiên bản tiếng Anh do nhà thơ và nhạc sĩ Chris Mosdell viết lời. Chris cho biết ông lấy cảm hứng từ hình ảnh mặt nạ Noh truyền thống của Nhật Bản và bài thơ The Mask của nhà thơ Ireland W. B. Yeats. Theo ông, ca khúc thể hiện “một xã hội vô cảm, bị kiểm soát về mặt cảm xúc, một kỷ nguyên công nghệ tương lai và mặt nạ đại diện cho trạng thái bất động, vô cảm đó”.

    Michael Jackson đã đưa hình ảnh này tiến thêm một bước nữa trong bản cover ca khúc Behind the Mask của mình, khi xuất hiện với chiếc mặt nạ trong MV.

    Một tiền lệ đáng chú ý khác xuất hiện vào năm 1990 với Haga Yui, “idol ảo đầu tiên trên thế giới”. Haga Yui được xây dựng như một nữ idol không lộ mặt, với nhiều phụ nữ khác nhau lần lượt đảm nhận nhân vật.

    Haga Yu
    Haga Yui. Ảnh: Reddit

    Những trường hợp như Haga Yui cho thấy ý tưởng xây dựng một nghệ sĩ không có diện mạo cụ thể đã xuất hiện ở Nhật Bản từ trước thời đại mạng xã hội. Tuy nhiên, phải đến khi Internet và các nền tảng phát trực tuyến phát triển, hình thức này mới thực sự trở thành một lựa chọn phổ biến đối với các nghệ sĩ âm nhạc.

    Trở thành xu hướng trong thời đại internet

    Vào năm 2007, GReeeeN, nay là GRe4N BOYZ ra mắt. Bốn thành viên đều là nha sĩ và quyết định không công khai khuôn mặt để có thể duy trì song song công việc chuyên môn và sự nghiệp âm nhạc.

    Đến cuối những năm 2010, hình thức nghệ sĩ giấu mặt ngày càng phổ biến trong J-pop, đặc biệt khi các nền tảng trực tuyến tạo điều kiện để nghệ sĩ tiếp cận công chúng mà không nhất thiết phải công khai diện mạo.

    Một ví dụ tiêu biểu là Zutomayo (Zutto Mayonaka de Iinoni. – ずっと真夜中でいいのに。), dự án âm nhạc bí ẩn do ACAね đảm nhiệm phần sáng tác, viết lời và giọng hát. Thông tin về những thành viên khác không được công khai đầy đủ, trong khi hình ảnh của dự án chủ yếu được xây dựng thông qua âm nhạc, MV hoạt hình và những nhân vật mang phong cách anime.

    zutomayo
    Ảnh: zutomayo-net

    Zutomayo ra mắt vào năm 2018 với ca khúc Byoushin wo Kamu. Nhóm gây chú ý nhờ sự kết hợp giữa rock với nhiều màu sắc âm nhạc khác, mang đến những giai điệu hoang dã, sôi động và ma mị. Họ từng biểu diễn tại Fuji Rock Festival 2019 và Daikanyama Loop ở Tokyo – trong bóng tối – khán giả chỉ có thể hướng sự tập trung duy nhất vào âm nhạc.

    Ado là một trong những nghệ sĩ giấu mặt nổi tiếng nhất hiện nay. Sinh ngày 24/10/2002, cô bắt đầu hoạt động trên mạng với tư cách utaite – nghệ sĩ hát lại các ca khúc được tạo ra bằng phần mềm tổng hợp giọng hát Vocaloid trên Niconico.

    Cô không công khai khuôn mặt và thường xuất hiện thông qua hình ảnh đại diện hoặc biểu diễn trong bóng tối. Tuy nhiên khán giả vẫn bị ấn tượng mạnh mẽ bởi chất giọng giàu nội lực, khả năng chuyển đổi linh hoạt giữa sắc thái dữ dội và dịu dàng.

    Ado
    Ado. Ảnh: Spotify

    Năm 2020, Ado tạo tiếng vang lớn với Usseewa, ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng Spotify Viral 50 tại Nhật Bản. Sau đó, nữ ca sĩ gia tăng độ nhận diện trên toàn cầu khi thể hiện bài hát chủ đề New Genesis của One Piece Film: Red. Từ năm 2024, Ado bắt đầu thực hiện các chuyến lưu diễn quốc tế, đưa hình thức biểu diễn giấu mặt đến với khán giả bên ngoài Nhật Bản.

    Ngoài Ado, những fukumen shinga nổi bật hiện nay có thể kể đến là yama, Eve và MAN WITH A MISSION. Các nghệ sĩ này cùng nhau tạo nên nét riêng cho làng nhạc Nhật Bản.

    kilala.vn

    Nguồn: Nippon

    Category

    Bình luận không được chứa các ký tự đặc biệt!

    Vui lòng chỉnh sửa lại bình luận của bạn!