Nghiên cứu… cách xì mũi hiệu quả của giáo sư Nhật Bản đoạt Ig Nobel
Một nghiên cứu từ gần 50 năm trước về phương pháp xì mũi đúng cách đã mang lại cho Nhật Bản giải Ig Nobel Y học 2026. Đây là năm thứ 20 liên tiếp Nhật Bản nhận được giải thưởng “Nobel ngược đời” này.
Trong buổi lễ trao giải tại Zurich, Thụy Sĩ vào ngày 3/9 vừa qua, đề tài nghiên cứu về cách xì mũi của cố Giáo sư Unno Tokuji từ Đại học Y Asahikawa đã nhận giải Ig Nobel Y học 2026.
Đề tài này đã được cố Giáo sư Unno Tokuji và Yajima Hiroshi công bố trên một tạp chí học thuật Nhật Bản từ năm 1977, với tựa đề “鼻のかみ方、揖鼻の気体動力学的研究” (tạm dịch: Phương pháp xì mũi: Nghiên cứu động lực học thể khí trong cách xì mũi).
Nhóm đã nghiên cứu trên 15 nam giới từ 14-48 tuổi bằng cách đo tốc độ và lượng khí thở ra, thời gian xì mũi, đồng thời theo dõi sự thay đổi áp suất trong ống tai để tìm ra cách xì mũi hiệu quả cao.
Những người tham gia được yêu cầu xì mũi theo hai cách thông thường: xì từng bên mũi và xì đồng thời cả hai bên. Kết quả cho thấy lưu lượng không khí giữa hai bên mũi có sự khác biệt đáng kể.
Khi một bên mũi thông thoáng hơn bên còn lại, nếu bịt bên thông thoáng và xì qua bên kém thông hơn có thể giúp tạo ra một luồng không khí mạnh hơn ở bên này. Theo nhóm nghiên cứu, đây là lý do nên xì từng bên mũi một thay vì đồng thời xì cả hai bên.
Nghiên cứu cũng nhận thấy tốc độ thở ra càng nhanh thì dịch tiết trong khoang mũi càng dễ được đẩy ra ngoài. Từ đó, nhóm nghiên cứu đưa ra hướng dẫn cách xì mũi hiệu quả: xì từng bên mũi với lực thở tương đối mạnh, hít một hơi nhỏ ngay trước khi xì mũi và giữ hơi càng lâu càng tốt.
Ngoài ra, nghiên cứu còn làm rõ một vấn đề mà có lẽ nhiều người còn băn khoăn: xì mũi mạnh liệu có gây ảnh hưởng đến tai? Khi người tham gia xì mũi với lực mạnh, các nhà nghiên cứu ghi nhận sự thay đổi áp suất trong ống tai ngoài thông qua vòi nhĩ. Tuy nhiên, nghiên cứu cho rằng sự thay đổi áp suất này bình thường và không dẫn đến nhiễm trùng cấp tính ở tai giữa.
Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng việc xì mũi bằng cách thở ra mạnh và kéo dài như vậy có thể giúp loại bỏ dịch tiết từ mũi và cả đường hô hấp dưới, tương tự như khi ta ho hoặc hắt hơi.
Chia sẻ tại lễ trao giải, giáo sư Takahara bày tỏ: “Thầy Unno rất nghiêm khắc và tận tâm trong các nghiên cứu. Tôi nghĩ ông ấy sẽ rất hạnh phúc.” Đặc biệt, những nhà khoa học từng nhận giải Nobel được mời tham dự còn đồng loạt xì mũi để tưởng niệm công trình nghiên cứu của ông.
Vì sao Nhật Bản liên tiếp đoạt giải Ig Nobel?
Giải thưởng lần này đánh dấu năm thứ 20 liên tiếp Nhật Bản được vinh danh tại giải thưởng Ig Nobel.
Theo Furusawa Teruyoshi, Giám đốc phụ trách của Ủy ban Ig Nobel tại Nhật Bản, nguyên nhân Nhật Bản có nhiều giải Ig Nobel đến vậy có lẽ là do tâm lý của người Nhật rất say mê và nghiêm túc theo đuổi những lĩnh vực rất chuyên biệt.
Bên cạnh đó, ông nhận xét các nhà nghiên cứu Nhật Bản có nhiều góc nhìn độc đáo và cách trình bày bài nghiên cứu rất thú vị, giúp những đề tài khác thường của họ dễ được chú ý tại Ig Nobel.
Một yếu tố khác nằm ở môi trường nghiên cứu. Giáo sư Matsuzaki Gen từ Đại học Công nghiệp Chiba, người từng đoạt Ig Nobel năm 2022, cho rằng Nhật Bản có môi trường tương đối thuận lợi để các nhà nghiên cứu theo đuổi những đề tài đặc thù. Các trường đại học và viện nghiên cứu có tinh thần hỗ trợ “rất hào phóng” đối với những nghiên cứu độc đáo, không đi theo lối mòn.
Tựu trung lại, những đề tài khiến người ta bật cười nhưng lại rất thiết thực tại Ig Nobel phản ánh một nét tư duy đặc trưng trong công tác nghiên cứu khoa học của người Nhật.
Đó chính là tinh thần cầu thị, tận tâm và sẵn sàng đào sâu đến mọi ngóc ngách của vấn đề. Cùng với đó là một môi trường nghiên cứu cởi mở và sẵn sàng hỗ trợ để họ theo đuổi những ý tưởng “độc lạ”, đôi khi tưởng như chẳng có mấy ứng dụng thực tế. Có lẽ đó chính là lý do ngành nghiên cứu khoa học Nhật Bản luôn không ngừng phát triển và thường xuyên góp mặt trên những tạp chí học thuật, giải thưởng danh giá hàng đầu thế giới.
kilala.vn
Nguồn: Mainichi, TBS News Dig, News On Japan
Đăng nhập tài khoản để bình luận