Các nhà khoa học Nhật Bản đang hiện thực hóa thế giới Ghost in the Shell
Áo choàng tàng hình, cánh tay robot hay công nghệ chuyển ý thức con người vào máy móc - những thứ tưởng chừng như chỉ có trong thế giới khoa học viễn tưởng của Ghost in the Shell đang trở thành mục tiêu nghiên cứu ngoài đời thực. Tại Nhật Bản, có hai nhà khoa học đang nỗ lực nghiên cứu để biến những ý tưởng táo bạo này thành hiện thực.
Trong đó, nhân vật chính Motoko Kusanagi là một người máy sinh học (cyborg), với các bộ phận trên cơ thể được cường hóa bằng máy móc. Ngoài ra, cô còn sở hữu một công nghệ ngụy trang đặc biệt có thể gần như vô hình trong môi trường xung quanh và kết nối ý thức trong mạng lưới vi tính.
Những ý tưởng này đã khơi nguồn cảm hứng cho nhiều nghiên cứu khoa học tại Nhật Bản suốt hơn 3 thập kỷ qua. Nổi bật trong số đó là các nghiên cứu của hai nhà khoa học từ Đại học Tokyo, từ công nghệ ngụy trang quang học giúp con người trở nên “vô hình”, cánh tay robot giúp tăng khả năng vận động của cơ thể đến việc chuyển ý thức con người vào mạng lưới kỹ thuật số.
Công nghệ ngụy trang giúp con người như “tàng hình”
Trong thế giới Ghost in the Shell, các nhân vật có thể sử dụng một công nghệ gọi là “ngụy trang quang nhiệt”, cho phép họ hòa mình vào môi trường xung quanh và gần như “tàng hình” trong mắt đối thủ.
Lấy cảm hứng từ ý tưởng này, Giáo sư Inami Masahiko thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Tiên tiến của Đại học Tokyo đã phát triển một công nghệ mang tên “ngụy trang quang học” (optical camouflage).
Trong buổi thử nghiệm, ông khoác lên mình một chiếc áo choàng làm từ vật liệu phản quang (retroreflective). Loại chất liệu đặc biệt này có thể phản chiếu ánh sáng dội ngược trở lại theo đúng hướng nguồn ánh sáng chiếu tới.
Sau đó, một chiếc máy chiếu sẽ chiếu hình ảnh của cảnh vật phía sau lên bề mặt áo choàng, tạo ra hiệu ứng thị giác khiến người mặc hòa mình vào hậu cảnh, tựa như đang tàng hình.
Giáo sư Inami lý giải rằng, tương tự cách bạch tuộc hoặc tắc kè hoa thay đổi màu sắc để hòa vào môi trường, nếu có thể trình chiếu hình ảnh ba chiều trùng khớp hoàn toàn với hậu cảnh. Vè cơ bản, con người có thể trở nên trong suốt và gần như “vô hình”.
Dù vậy, đây chưa phải công nghệ tàng hình thực sự như trong phim, bởi hiệu ứng thị giác này còn phụ thuộc vào hệ thống trình chiếu và góc quan sát của người xung quanh. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng đã đặt ra cơ sở lý thuyết để làm nền tảng phát triển trong tương lai.
Bổ sung thêm 6 “cánh tay” cho con người
Không dừng lại ở đó, Giáo sư Inami còn phát triển Jizai Arms, một hệ thống cho phép người sử dụng có thể gắn thêm và điều khiển tối đa 6 cánh tay robot trên người.
Ý tưởng này gợi nhớ đến một phân cảnh nổi tiếng trong bộ phim hoạt hình Ghost in the Shell, khi những ngón tay robot của một nhân vật tách thành nhiều chi nhỏ hơn để thao tác với bàn phím ở tốc độ cao.
Trong tiếng Nhật, “Jizai - 自在” mang ý nghĩa tự do, linh hoạt và có thể điều khiển theo ý muốn. Đúng như tên gọi, mục tiêu của nghiên cứu nhằm mở rộng khả năng vận động của cơ thể. Song, như Giáo sư Inami cho biết, điều quan trọng không chỉ là điều khiển được những cánh tay robot này, mà còn phải tạo ra cảm giác chúng là một phần của chính cơ thể mình.
“Một hệ thống Jizai phải tạo ra được cảm giác “tự chủ”, tức là cảm giác rằng tôi có thể hoàn toàn chủ động kiểm soát được nó,” Giáo sư Inami chia sẻ. “Khi có được cảm giác “tự chủ” và luyện tập nhiều lần, não bộ sẽ dần hình thành cảm giác sở hữu đối với những bộ phận nhân tạo này.” Hay nói cách khác, não bộ của con người khi này sẽ tin rằng cánh tay robot chính là một phần của cơ thể.
Liệu con người có thể chuyển ý thức vào máy móc?
Nếu những ý tưởng trên đã phần nào được tái hiện ngoài đời thực, thì một ý tưởng khác trong Ghost in the Shell vẫn là thách thức lớn đối với khoa học hiện đại: chuyển ý thức con người vào máy móc.
Giống như nhân vật Motoko Kusanagi có thể kết nối và chuyển đổi ý thức giữa các mạng máy tính và cơ thể nhân tạo khác, các nhà khoa học đang nghiên cứu liệu ý thức có thể vượt ra ngoài bộ não sinh học và được duy trì dưới dạng kỹ thuật số hay không.
Trong đó có Watanabe Masataka - Phó giáo sư về khoa học thần kinh nhận thức thuộc Đại học Tokyo, cũng đang nghiên cứu khả năng này. Ông cho biết nếu có thể giải mã cơ chế thần kinh hình thành ý thức, sẽ có khả năng tìm ra cách bảo tồn ý thức con người dưới dạng kỹ thuật số ngay cả sau khi cơ thể sinh học đã chết.
Theo PGS Watanabe, việc tìm hiểu bản chất của ý thức cũng là một trong những thách thức lớn nhất mà khoa học hiện đại vẫn chưa thể giải mã.
Để tiếp cận mục tiêu này, ông đề xuất một ý tưởng về việc kết hợp hoạt động của bộ não sinh học (não bộ con người) với một hệ thống nhân tạo có chức năng tương tự bán cầu não.
“Thông thường, bán cầu não trái xử lý thông tin tiếp nhận từ trường thị giác bên phải. Và ngược lại, bán cầu não phải xử lý thông tin từ trường thị giác bên trái,” PGS Watanabe cho biết. “Vì vậy ý tưởng là kết nối não bộ con người với não máy để xem bạn có thể tiếp nhận thông tin một cách có ý thức từ những gì cỗ máy đó cảm nhận hay không.”
Phó giáo sư Watanabe cũng hy vọng rằng sẽ có đủ điều kiện để ông có thể hoàn thành nghiên cứu này khi còn sống.
Nếu một ngày nào đó con người thực sự có thể duy trì ý thức mà không cần đến cơ thể sinh học, điều đó sẽ mở ra những khả năng hoàn toàn mới về cách con người tồn tại. Có thể nói, lúc đó con người gần như có thể đưa ý thức gửi vào vô số những cơ thể vật lý khác nhau và gần như “bất tử” về mặt ý thức.
kilala.vn
Nguồn: Kyodo News
Đăng nhập tài khoản để bình luận