Ai-chan: Chú tinh tinh thiên tài của Nhật Bản
Với khả năng nhận biết chữ cái Latin, Hán tự, con số và màu sắc, Ai-chan là một trong những chú tinh tinh có năng lực nhận thức đặc biệt nhất từng được nghiên cứu, góp phần quan trọng cho các lĩnh vực nghiên cứu về trí tuệ của loài linh trưởng.
Dự án nghiên cứu được đặt theo tên của Ai-chan, do hai nhà khoa học Murofushi Kiyoko và Matsuzawa Tetsuro khởi xướng. Nhóm nghiên cứu đã thực hiện các thí nghiệm về trí nhớ, khả năng học số và nhận thức màu sắc của loài linh trưởng, thông qua một chiếc máy tính đặc biệt kết nối với bàn phím được thiết kế riêng cho Ai-chan và hai cá thể tinh tinh khác là Akira và Mari.
Ai-chan: “tình yêu” thiên tài của giới khoa học
Một trong những thử thách ban đầu của Ai-chan là phân biệt các màu đỏ, xanh lá và xanh dương. Dần dần, Ai-chan đã ghi nhớ được các Hán tự (Kanji) biểu thị màu sắc. Khi nhìn thấy màu trắng, Ai-chan chọn đúng chữ Hán biểu thị màu trắng (白); khi thấy màu xanh lá, cô chọn chữ "緑" (màu lục). Ngược lại, khi được đưa cho chữ “桃 - màu hồng đào”, Ai-chan cũng có thể chọn chính xác màu tương ứng.
Trong một bài nghiên cứu tổng quan được đăng vào năm 2021, giáo sư Matsuzawa viết rằng: “Ở tuổi lên năm, Ai-chan đã học được rằng: các chữ số Ả Rập có thể biểu thị cho số lượng. Ai-chan là tinh tinh đầu tiên nhận biết thành công các con số.”
Không dừng lại ở đó, khi 6 tuổi rưỡi, Ai-chan bắt đầu học bảng chữ cái Latin. Sau một thời gian, chú tinh tinh này có thể phân biệt toàn bộ 26 chữ cái in hoa, một thành tựu mang tính đột phá trong các nghiên cứu về nhận thức của loài linh trưởng.
Ai-chan cũng từng khiến giới nghiên cứu “toát mồ hôi” với một sự kiện hy hữu. Vào tối ngày 3/10/1989, Ai-chan đã thoát khỏi chuồng nuôi, sau đó dùng chìa khóa mở chuồng của chú tinh tinh Akira cùng người bạn đười ươi tên Doudou. Hai nghiên cứu sinh của Viện đã gọi điện báo cho giáo sư Matsuzawa khi nhìn thấy Ai-chan ngậm chìa khóa trong miệng và đi lại trong khuôn viên trường. Theo báo cáo, Ai-chan sau đó đi vào bếp ăn của trường, bật vòi nước, cho bột xà phòng vào và chơi với bong bóng bọt xà phòng. Chú tinh tinh này thậm chí còn đặt ấm đun nước lên bếp và tìm cách bật lửa.
Tạm biệt thiên tài Ai-chan
Mới đây, Trung tâm Nghiên cứu Nguồn gốc Tiến hóa của Hành vi Con người thuộc Đại học Kyoto vừa thông báo: Ai-chan đã qua đời vào ngày 9/1/2026, ở độ tuổi 49. Theo trung tâm, chú tinh tinh ra đi vì tuổi già và suy đa cơ quan, trong vòng tay của các nhân viên chăm sóc đã gắn bó với mình suốt nhiều thập kỷ.
kilala.vn
Đăng nhập tài khoản để bình luận