Gặp thiên tai, bão lũ khi đang ở Nhật: Du khách nên làm gì?

Vào thời điểm này trong năm, Nhật Bản thường xuyên đón những cơn bão nhiệt đới, mang theo những trận mưa như trút, ngập lụt sâu trên diện rộng và nguy cơ sạt lở cao. Nếu chẳng may gặp thiên tai khi đang ở Nhật, du khách nên làm gì để giữ an toàn, nhất là khi hệ thống giao thông bị tê liệt và không thể trở về khách sạn? 

Nắm rõ thang cảnh báo thiên tai 5 cấp độ 

Do vị trí địa lý đặc thù nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản thường xuyên đối mặt với nhiều nguy cơ thiên tai như động đất, núi lửa và mưa bão. Đặc biệt là vào khoảng tháng 9 đến tháng 10 hằng năm, nước này thường xuyên ghi nhận nhiều hoạt động của bão và mưa lớn.    

Vì vậy trước mỗi chuyến đi, bên cạnh việc kiểm tra điều kiện thời tiết, du khách nhất thiết phải nắm rõ các cấp độ cảnh báo thiên tai tại Nhật Bản: 

Mức cảnh báo 1 - Chuẩn bị ứng phó với thiên tai

Ở giai đoạn này, diễn biến thời tiết có thể xấu dần nhưng rủi ro nguy hiểm còn thấp. Song mọi người cần chú ý cập nhật các thông tin thời tiết mới nhất và chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu.

Mức cảnh báo 2 - Chuẩn bị các phương án sơ tán

Giai đoạn này sẽ xuất hiện nhiều cảnh báo hơn về nguy cơ xảy ra thiên tai. Lúc này, mọi người cần chuẩn bị nhu yếu phẩm cần thiết và các phương án sơ tán như: kiểm tra các địa điểm sơ tán, bản đồ khu vực nguy hiểm và tuyến đường di chuyển an toàn. 

Mức cảnh báo 3 - Cần bắt đầu sơ tán

Ở mức này, chính quyền địa phương sẽ bắt đầu phát thông tin “Sơ tán người cao tuổi và những người cần hỗ trợ”. Lúc này, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai, gia đình có trẻ nhỏ và những người cần nhiều thời gian để sơ tán nên bắt đầu di chuyển đến nơi an toàn. Những người khác cũng cần sẵn sàng chuẩn bị sơ tán bất cứ lúc nào.

Mức cảnh báo 4 - Tất cả mọi người ở khu vực nguy hiểm phải nhanh chóng sơ tán

Lúc này, chính quyền địa phương sẽ ban hành “Chỉ thị sơ tán - 避難指示”. Tất cả những người đang ở khu vực nguy hiểm cần nhanh chóng sơ tán. Không nên chờ đến mức 5 mới rời đi, vì khi đó việc tìm nơi trú ẩn an toàn có thể trở nên rất khó khăn. 

Mức cảnh báo 5 - Khẩn cấp, lập tức đảm bảo an toàn tính mạng 

Ở mức độ này, thiên tai đã xảy ra hoặc đang cận kề, chính quyền địa phương sẽ ban hành chỉ thị “Đảm bảo an toàn khẩn cấp - 緊急安全確保”. Đây là lúc rủi ro nguy hiểm đã ở mức rất cao, mọi người không nên cố di chuyển đến điểm sơ tán nếu cảm thấy việc đó không còn an toàn. Thay vào đó, ưu tiên hàng đầu là tìm cách bảo vệ tính mạng trong điều kiện hiện tại. 

Nếu đường đến địa điểm sơ tán trở nên nguy hiểm, mọi người có thể tìm một tòa nhà kiên cố gần đó và di chuyển lên tầng cao hơn hoặc đến vị trí an toàn nhất có thể trong mọi tình huống.

Khi giao thông tê liệt, đừng cố gắng di chuyển về khách sạn

Khi tình trạng mưa lớn, ngập lụt diễn biến ngày càng tiêu cực, có thể giao thông ở một số tuyến đường sẽ bị tê liệt, tàu điện cũng có thể ngừng hoạt động. Đây có lẽ là một trong những tình huống dễ khiến khách du lịch cảm thấy hoang mang và sợ hãi nhất.

Lúc này, nhiều du khách có thể muốn bắt taxi, thuê xe đạp hoặc chọn đi bộ về khách sạn/nơi tạm trú càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, phương án này có thể gây nguy hiểm cho du khách nếu nguyên nhân tàu điện ngừng chạy là do mưa lớn, ngập lụt hoặc nguy cơ sạt lở. 

Ngay cả khi khách sạn chỉ cách đó một con đường, việc di chuyển lúc này vẫn rất nguy hiểm vì nước ngập có thể che khuất hố ga, chướng ngại vật hoặc những đoạn đường bị hư hỏng.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản khuyến cáo, khi cảnh báo thiên tai ở mức độ nguy hiểm đã được ban hành, tất cả mọi người cần di chuyển lên cao và tránh những khu vực có thể trở nên nguy hiểm như: 

• Những nơi có nguy cơ ngập lụt như vùng trũng thấp, đường hầm, không gian dưới lòng đất.
• Những nơi có nguy cơ dâng nước nhanh hoặc sóng lớn như ven sông, ven biển. 
• Nếu đang ở khu vực được cảnh báo có nguy cơ sạt lở, nên tránh khu vực gần dốc hay vách núi. 

Tìm nơi an toàn để trú ẩn

Trong trường hợp giao thông tê liệt, tàu điện ngừng chạy như đã nói trên, ưu tiên trên hết là xác định địa điểm trú ẩn an toàn ở gần mình nhất. Nếu đang kẹt lại ở ga tàu, du khách có thể theo dõi thông báo tại nhà ga, làm theo hướng dẫn của nhân viên và kiểm tra thông tin từ chính quyền địa phương trước khi quyết định tiếp tục di chuyển. 

Trong trường hợp không thể di chuyển về lại khách sạn, hãy tìm thông tin về các cơ sở sơ tán (taihi shisetsu - 退避施設) hoặc các điểm sơ tán tạm thời (ichiji hinan basho - 一時避難場) đang mở gần bạn nhất. Đây là những không gian an toàn trong nhà, tại các nhà ga hoặc trung tâm thương mại, siêu thị…, được mở khi thiên tai xảy ra để hỗ trợ những người bị mắc kẹt do giao thông gián đoạn, đồng thời cung cấp nước uống, chăn hoặc những vật dụng thiết yếu trong lúc đợi tình hình ổn hơn. 

Nếu đang ở ngoài đường khi cảnh báo được phát đi

Trong trường hợp cảnh báo thiên tai xuất hiện khi du khách đang đi tham quan, điều đầu tiên cần làm là dừng lại chuyến hành trình, kiểm tra mức độ nguy hiểm của các cảnh báo và tuân thủ hướng dẫn sơ tán của địa phương cũng như nhân viên tại các cơ sở gần đó.