Mặc dù ngày nay, Nhật Bản tích cực đẩy lùi các băng đảng yakuza nhưng những giai thoại về các tổ chức yakuza hùng mạnh xa xưa vẫn đủ sức hấp dẫn, đặc biệt là Yamaguchi-gumi. Đây được coi là tổ chức tội phạm lớn nhất Nhật Bản dưới sự lãnh đạo của Kazuo Taoka. Cuộc đời của ông đã truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm điện ảnh, văn học xứ Phù Tang.
Kazuo Taoka sinh ngày 28/03/1913, không xuất thân từ gia đình yakuza (cách gọi của mafia Nhật Bản) mà trong một gia đình làm nông nghèo khó ở Higashimiyoshi, một ngôi làng nông thôn ở tỉnh Tokushima trên đảo Shikoku. Trước khi Taoka chào đời, cha ông đã qua đời, khiến gánh nặng tài chính càng tăng, khi Taoka lên bốn, mẹ ông cũng ra đi. Không còn ai bên cạnh, Taoka chuyển đến Kobe sống với dì và chú, nhưng cũng không nhận được sự quan tâm.
Sự xáo trộn gia đình này đã khiến việc học hành chính quy của ông bị gián đoạn, ông chỉ theo học trường làng trong một thời gian ngắn rồi sau đó quyết định bỏ học để kiếm tiền. Vào cuối những năm 1920, giữa lúc Nhật Bản trải qua những khó khăn kinh tế ngày càng trầm trọng do cuộc Đại suy thoái toàn cầu, Kazuo Taoka đến thành phố cảng Kobe nhộn nhịp để làm việc trong các xưởng đóng tàu với mức lương ít ỏi.
Đến năm 1929, ông bắt đầu dấn thân vào các hoạt động tội phạm nhỏ, có liên quan đến các băng đảng địa phương như cờ bạc, tống tiền… và nổi lên như một người giỏi hạ gục đối phương với chiêu thức đặc trưng là cào vào mắt đối thủ, điều này đã mang lại cho ông biệt danh "Kuma", nghĩa là "Gấu".
Ông gia nhập băng đảng dưới sự lãnh đạo của Noboru Yamaguchi - người kế nhiệm cha mình làm kumicho (ông trùm) của tổ chức Yamaguchi-gumi và trở thành người được Noboru Yamaguchi bồi dưỡng trong suốt thời gian lãnh đạo.
Tháng 2/1937, Taoka bị kết án 8 năm tù vì tội giết người. Ông được trả tự do sớm hai năm vào năm 1943 và nhanh chóng được chào đón trở lại tổ chức. Nhưng lúc này Noboru Yamaguchi đã qua đời một năm trước đó và vị trí lãnh đạo đang bỏ trống, đồng thời, lực lượng của Yamaguchi-gumi cũng suy yếu do bị bắt và nhập ngũ nên chỉ còn 25 thành viên. Chính vì thế, đến năm 1946, Taoka được mọi người đồng lòng đưa lên vị trí thủ lĩnh.
Vào thời điểm đó, tình hình Nhật Bản cũng đang rối ren, đó vừa là thách thức vừa là cơ hội đối với Taoka. Vào cuối những năm 1940, Taoka đã giải quyết căng thẳng phe phái và sự tấn công của đối thủ bằng việc thành lập lực lượng tự vệ để chống lại các băng đảng người Hàn Quốc, Trung Quốc và Đài Loan, thống trị chợ đen và khu ổ chuột của Kobe, nhờ đó khôi phục trật tự và mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ.
Taoka nhận thấy rằng, bên cạnh việc duy trì các hoạt động bất hợp pháp của băng đảng thì cũng cần mở rộng đầu tư vào các doanh nghiệp bất động sản, xây dựng. Vừa là cách kiếm thêm tiền, lại vừa tạo nên một vỏ bọc an toàn hơn. Dưới sự chỉ đạo của Taoka, Yamaguchi-gumi phát triển theo cấp số nhân và số lượng thành viên lên đến khoảng 11.000 người vào năm 1975, thông qua việc sáp nhập các nhóm nhỏ cũng như chiêu mộ thành viên trong giai đoạn Nhật Bản phục hồi kinh tế sau chiến tranh.
Từ đó, Yamaguchi-gumi hoạt động theo cấu trúc phân cấp tập trung với hơn 500 nhóm nhỏ liên kết với tổ chức mẹ; thông qua lời thề trung thành, cùng việc thăng tiến dựa trên thành tích, hiệu quả công việc và sự đóng góp cho tổ chức… đã đảm bảo việc mở rộng vẫn diễn ra nhưng không bị phân mảnh mà tập trung quyền lực tại trụ sở chính. Đến những năm 1980, Yamaguchi-gumi trở thành tổ chức tội phạm hàng đầu của Nhật Bản với khoảng 13.000 thành viên và có mạng lưới hoạt động tại 36 trong số 47 tỉnh thành.
Không chỉ là một ông trùm mafia, Taoka còn là một doanh nhân tài ba, người khuyến khích cấp dưới đọc báo tài chính và nghiên cứu thị trường chứng khoán. Giai đoạn 1945 – 1952, khi Nhật Bản phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt các sản phẩm thiết yếu trầm trọng thì Yamaguchi-gumi đã nhanh chóng “nhảy” vào lĩnh vực phân phối các mặt hàng, đặc biệt là thực phẩm để bán cho người dân.
Taoka cũng dự đoán được sự tăng trưởng trong các ngành công nghiệp liên quan đến cảng, thành lập liên minh các công ty bốc xếp ở Kobe và những công ty này thu lợi từ lượng hàng hóa quân sự của Mỹ tăng vọt trong thời kỳ Chiến tranh Triều Tiên đầu những năm 1950.
Tổ chức này tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực giải trí bằng cách thành lập công ty quản lý Kobe Geinosha đại diện cho các nghệ sĩ nổi tiếng như Misora Hibari và đô vật Rikidozan, chuyển lợi nhuận từ thị trường chợ đen vào các công ty này để hợp pháp hóa hoạt động và tạo ra thu nhập ổn định. Việc đa dạng hóa mở rộng sang lĩnh vực bất động sản và tài chính cũng giúp duy trì sự tăng trưởng của tổ chức.
Dưới sự lãnh đạo của Kazuo Taoka từ năm 1946 đến năm 1981, Yamaguchi-gumi đề ra quy tắc kỷ luật nội bộ nghiêm ngặt bắt nguồn từ các quy tắc yakuza truyền thống để duy trì lòng trung thành. Sự bất trung, chẳng hạn như phản bội hoặc không nộp phí, sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc, bao gồm cả việc chặt ngón tay theo nghi lễ (yubitsume) đối với các vi phạm nhỏ hoặc tử hình đối với các tội nghiêm trọng.
Để hạn chế xung đột nội bộ có thể gây chú ý đến cơ quan thực thi pháp luật, Taoka đã đề ra quy trình hòa giải cho các nhóm nhỏ. Cách tiếp cận này đã giảm thiểu các cuộc xung đột, dành thời gian cho các hoạt động kinh tế. Để đối phó với quy định của cảnh sát ngày càng nghiêm ngặt, bao gồm cả sự giám sát của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia bắt đầu từ năm 1963, Taoka đã chỉ đạo các thành viên trong tổ chức đẩy mạnh phát triển trong lĩnh vực hợp pháp.
Taoka nắm giữ quyền lực vô cùng lớn và có nhiều đối tác có tầm ảnh hưởng cao như Ichiro Kono, người từng giữ chức Phó Thủ tướng Nhật Bản và Seigen Tanaka, doanh nhân và chính trị gia cực hữu được biết đến với biệt danh "Hổ Tokyo". Vào tháng 4/1963, Taoka và Tanaka cùng thành lập Liên minh Chống Buôn bán Ma túy. Mặc dù nhóm này công khai vận động chống ma túy, nhưng một số phương tiện truyền thông suy đoán rằng đó thực chất là một vỏ bọc cho sự bành trướng của Yamaguchi-gumi ở Tokyo.
Năm 1972, Taoka đã đàm phán một liên minh mang tính bước ngoặt với Inagawa-kai, tổ chức yakuza lớn thứ hai của Nhật Bản vào thời điểm đó, để ngăn chặn các cuộc xung đột lãnh thổ leo thang ở khu vực Tokyo. Tại buổi gặp mặt ở nhà riêng của Taoka ở Kobe vào ngày 28/03, đại diện hai tổ chức đã thực hiện sakazuki - một nghi thức trao đổi chén sake tượng trưng cho tình anh em.
Tuy vậy, Taoka vẫn phải đối mặt với áp lực pháp lý ngày càng tăng. Các cuộc trấn áp của cảnh sát trong những năm 1960 và 1970 đã dẫn đến việc bắt giữ nhiều thủ lĩnh băng đảng. Bản thân Taoka cũng bị truy tố nhiều lần, bao gồm cả tội tống tiền, nhưng đều tránh được án tù.
Năm 1978, ở tuổi 65, Taoka sống trong một cuộc sống vậy quanh bởi quyền lực, tiền bạc và sự tận hưởng. Vào tháng 7/1978 khi đang thư giãn ở hộp đêm tại Kyoto, mặc dù được vây quanh bởi vệ sĩ nhưng bằng một cách nào đó một thanh niên tiếp cận và bắn Taoka bằng khẩu súng, rồi sau đó trốn thoát trót lọt.
Ông nhanh chóng được đưa đến bệnh viện và sống sót. Về phía thanh niên bí ẩn kia, vài tuần sau đó xác của anh ta được tìm thấy trong khu rừng ở gần Kobe và danh tính được tiết lộ là thành viên gia tộc Matsuda. Ông trùm của gia tộc này đã bị Yamaguchi-gumi tiêu diệt trước đó.
Sau khi hồi phục, Taoka vẫn tiếp tục cai quản đế chế của mình cho đến khi qua đời đột ngột bởi cơn đau tim vào năm 1981. “Cánh tay phải” của Taoka - Kenichi Yamamoto, được nhiều người kỳ vọng sẽ kế nhiệm ông. Tuy nhiên, Yamamoto qua đời vì bệnh gan chỉ hơn sáu tháng sau đó, đẩy tổ chức vào cuộc khủng hoảng lãnh đạo.
Ban đầu, bà Fumiko – vợ của Taoka đã chọn Masahisa Takenaka cho vị trí lãnh đạo. Tuy nhiên, điều này khiến người còn lại - Hiroshi Yamamoto, không phục nên quyết định ly khai khỏi Yamaguchi-gumi, thành lập một tổ chức mới là Ichiwa-kai để đối đầu với Yamaguchi-gumi. Vào ngày 26/01/1985, các sát thủ của Ichiwa-kai đã phục kích Takenaka tại nhà của tình nhân ông. Khi đang chờ thang máy, Takenaka và hai thuộc hạ thân tín của ông đã bị bắn chết.
Từ năm 1985 đến năm 1989, hơn 220 cuộc đấu súng đã nổ ra trên đường phố Kansai, khiến nhiều thường dân thiệt mạng. Các tờ báo thời đó đã đưa tin hàng ngày về số người chết ở mỗi bên trong cuộc chiến và gọi đây là “Chiến tranh Yama-Ichi”.
Cuộc chiến dần lắng xuống và kết thúc vào năm 1989, với việc Yamaguchi-gumi giành chiến thắng. Tuy nhiên, số lượng thành viên bị giết hoặc bị bắt trong cuộc thanh trừng vừa qua đã làm băng đảng suy yếu đáng kể và khó có thể khôi phục như thời kì vàng son.
Mười năm đã trôi qua kể từ khi Yamaguchi-gumi chia tách thành các nhóm nhỏ hơn. Nhờ các chiến dịch trấn áp mạnh mẽ của cảnh sát và động lực ngày càng tăng trong việc loại bỏ các tổ chức yakuza, xung đột giữa Yamaguchi-gumi và Kobe Yamaguchi-gumi (được thành lập bởi một nhóm ly khai của Yamaguchi-gumi) phần lớn đã lắng xuống. Nhiều văn phòng yakuza cũng đã bị đóng cửa.
Tuy nhiên, các vụ xả súng vẫn tiếp diễn trong những năm gần đây, khiến lực lượng cảnh sát phải luôn trong tình trạng cảnh giác cao độ đối với các băng nhóm tội phạm có tổ chức.
Dù không hoạt động nghệ thuật nhưng vai trò lãnh đạo của Taoka đối với Yamaguchi-gumi đã truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm điện ảnh Nhật Bản. Bộ phim Cops vs. Thugs (1975), do Kinji Fukasaku đạo diễn, lấy cảm từ thời kỳ Taoka đứng đầu tổ chức yakuza lớn nhất Nhật Bản. Ngoài ra còn có loạt phim Renny Zankoku Shimai bắt đầu từ năm 1973, Conquest (1982), Jinsei Gekijo: Hisha-Kaku (1963)…
Trong văn học, cuốn tự truyện của Taoka được xem như tài liệu tham khảo cho câu chuyện của các yakuza thời điểm đó. Ngoài ra còn có câu chuyện hư cấu lấy cảm hứng từ cuộc đời của Taoka là Yakuza: Japan's Criminal Underworld của David E. Kaplan và Alec Dubro (1986, cập nhật năm 2012)…